ĐỊA CHÍNH TRỊ
. Nguyễn Hữu Nghĩa
(1)
Thỉnh thoảng tôi xem các video xã hội trong nước để khỏi bị “thất lạc” hay cảm thấy xa lạ trong dòng sống của dân tộc.
Như các bạn đã nhận ra ra, tiếng Việt trong nước đã bị biến đổi kỳ quặc, không phải chỉ riêng đối với văn hoá VNCH mà ngay cả đối với học thuật Bắc VN 1975.
Hôm nay tôi chỉ nói tới một chữ, “địa chính trị”, từ cách hiểu ngắn đơn giản giản, rồi đi sâu theo nghĩa học thuật (academy) theo môn Chính trị học.
Trước hết, đây là danh từ ngoại nhập: géopolitique (Pháp) hay geopolitics (Anh).
Đây là danh từ kép, ghép từ “geo” viết tắt từ chữ gốc Hi-La: geography, geology hay geometry (địa lý) + politique, politics (chính trị). Dịch qua tiếng Việt thành “địa chính trị” thì đúng, nhưng đừng quên “địa” đây là “địa lý”, tức vị trí địa lý.
Vị trí địa lý bao gồm: địa hình, tài nguyên, đường giao thương, hải cảng, vụng biển, đảo, eo biển, lục địa hay và môi trường chiến lược xung quanh một địa điểm, một vùng đất.
Như vậy, “Geopolitics” tức địa chính trị là một “địa điểm” có ảnh hưởng tuyệt đối có thể tạo ra sức mạnh về mặt “chính trị.”
Trong nước, có người làm video, hiểu sai “địa chính trị”, coi đó là một quốc gia, một triều đại hay ngay cả một chế độ chính trị. Cách hiểu này đi quá xa, trở thành lầm lạc thảm hại, cần phải nghiên cứu lại.
Giải thích thật gọn, địa chính trị là vị trí địa lý, địa hình, tài nguyên, đường giao thương, biển, đảo, eo biển, lục địa, và môi trường chiến lược xung quanh một địa điểm có thể tạo quyền lực cho một quốc gia, ảnh hưởng tới rất nhiều nước khác.
Thí dụ:
– Eo biển Hormuz Ba Tư là địa chính trị của Ba Tư, có ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu, nếu bị chặn.
– Kinh đào Suez là địa chính trị của Ai Cập, dẫn qua Hồng Hải, có ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu, nếu bị chặn.
– Biển Đông là địa chính trị của Việt Nam trên tuyến hàng hải.
– Bắc cực (tài nguyên) và hải đạo tương lai (North-West Passage nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương) là địa chính trị của Canada.
(còn tiếp)
