. Mai Liêm

 Với dữ liệu ít và bệnh đang tiếp diễn, tôi cố gắng tính thử tử suất tại một nước chưa vỡ trận như Canada, lấy dữ liệu từ tỉnh Ontario để các bạn thấy bệnh này nguy hiểm thế nào và phỏng đoán (lạc quan?) về số người chết ở Mỹ.

Tôi theo dõi con số ở tỉnh Ontario, thử nghiệm bệnh trung bình, không ít/trễ như Mỹ nhưng không nhiều/sớm như South Korea. Tình trạng y tế công cộng của Ontario dưới trung bình của Canada một chút. Ontario có 14 triệu dân (4% dân số nước Mỹ) hiện nay thử nghiệm được 57,000 (tỉnh Quebec bằng dân số 70% Ontario, thử nghiệm 75,000).

Điều chỉnh cho “lag” 7 ngày, tôi rút ra kết luận sơ khởi sau (cũng khá phù hợp với data của những nước chưa vỡ trận). Cứ 100 người nhiễm bệnh, có khoảng 20 người nhập viện. Trong đó, 10 người phải vào ICU với 7.5 người dùng ventilators (2.5 vào ICU nhưng chưa dùng tới ICU). Ontario hiện giờ có đủ ventilators, ai có nhu cầu đều được dùng. Trong số 7.5 người dùng ventilator, khoảng 3 người chết, 4.5 người hồi phục.

Nghĩa là gì? Nếu bạn bị nhiễm, 80% không thấy gì, 7.5% phải vào ICU và cần máy thở (ventilator). Khi đó, nếu có máy thở và thuốc men, xác suất chết 40% (hoặc y tế rất tốt thì cũng 20%), còn không có ventilator (vỡ trận) và thiếu thuốc men thì có lẽ 100%? Is it scary?

 

Nước Mỹ thế nào?

 

Tính đến 6:00 pm hôm nay, Mỹ thử được 1,149,960 với kết quả 210,770 (18%) dương tính), Ontario thử 57,870 với kết quả 2392 (4.1%) dương tính. South Korea 410,000 với kết quả 9887 (2.4%) dương tính

Tình trạng South Korea tương đối ổn, số case mới tăng hàng ngày khoảng 1%. Ontario có thể phải thử tới ít nhất là 100,000 (thậm chí 200.000) và Mỹ phải thử tới ít nhất 2,500,000 (hay có thể 6,000,000 vì tình trạng nhiễm ở Mỹ khá tràn lan và vấn đề physical distancing chưa được áp dụng chặt chẽ tại tất cả các tiểu bang. Hay ít ra, phải thử cho đến khi tỉ lệ dương tính nhỏ hơn 2%. Ở New York tỉ lệ này khoảng 30%, nghĩa là New York còn phải thử rất nhiều.

Tôi vẫn lạc quan là con số người chết sẽ không quá cao, nếu biện pháp chống dịch nghiêm cẩn như các nước khác và tiếp liệu y tế đầy đủ. Mỹ có thể khởi động làm tất cả ventilators, masks (kể cả mặt nạ N95), găng tay… Tỉnh Ontario, 14 triệu dân, đang đặt các nhà máy trong nước 10,000 ventilators (tương đương 250,000 nếu so với Mỹ, vì dân số Mỹ gấp 25 lần dân số Ontario).

Được như vậy, có thể khi đạt đỉnh khoảng 1 triệu cases, và sau đó số cases mới giảm dần cho đến khi cơn dịch chấm dứt, số người nhiễm bệnh có thể chỉ 2 triệu người, với số người chết khoảng 60,000. Còn nếu để tràn lan như kế hoạch nguyên thủy của TT Trump, số người nhiễm có thể là 30% dân số Mỹ ~ 100 triệu người với 3 triệu người chết.

Hãy hy vọng con số 60,000 đạt được. Và nước Mỹ cần chuẩn bị đầy đủ cho làn sóng virus lần 2, mà nhiều chuyên viên báo động rất nhiều khả năng xảy ra.

Liêm
(01/2020)

Ghi chú: đây chỉ là nhận định sơ lược và phỏng đoán từ dữ liệu không đầy đủ hiện có.

Tham khảo:
1) https://www.worldometers.info/coronavirus/#countries
2) https://www.ctvnews.ca/…/tracking-every-case-of-covid-19-in…
3) https://ourworldindata.org/covid-testing
4) https://covidtracking.com/data

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here