. Trần Nhất Bảo

 

coronavirus,3d render

Bài 2, tiếp theo “NHỮNG TIẾN BỘ ĐÁNG NOI THEO VỀ TỔ CHỨC, KIỂM NGHIỆM (TESTING) VÀ TRỊ LIỆU COVID-19…”

Tôi xin mở rộng hơn về vấn đề testing và kèm theo những thông tin cần hiểu thêm về Testing nếu muốn ngăn chận và điều trị kết quả.

  1. SƠ LƯỢC VỀ TEST KITS

Mục đích của Testing không phải chỉ để định bệnh nhưng để cấp tốc quan sát, cách ly, ngăn chận tràn lan và để khám nghiệm chính xác hơn trong khuôn viên bệnh viện và điều trị liệu sớm, nếu có nhiễm. Test nhanh, nhiều và liên tục, nếu có thể, trong suốt thời gian còn dịch sẽ giúp chúng ta khắc phục COVID19 như Trung quốc và Hàn quốc đã làm để dân chúng có thể trở lại sinh hoạt bình thường nhanh hơn. Hiện nay gần như toàn bộ cơ xưởng sản xuất Trung quốc đã hoạt động và việc buôn bán trong các thành phố lớn cũng đã trở lại – Tất cả là nhờ chương trình và cố gắng qui mô trong Testing. Tóm tắt, Testing thành công là bước quan trọng nhất để ngăn chận virus lây lan cho người không nhiễm.

3A. ĐÌNH TRỆ TESTING VÀ LỖI VỀ TEST KITS CỦA MỸ:

Đến đầu tháng 3, trong khi Trung quốc và Hàn quốc đã ráo riết thực hiện tổng cộng gần 800,000 tests cho dân 2 nước, Mỹ chỉ test được 1707, dẫn đến phẫn nộ cho giới y tế Washington State vì đã 6 hay 8 người tử vong trong khi White House còn tranh giành quyền lợi mua bán, tham ô với các tập đoàn bào chế và trong khi CDC vẫn tranh cãi về việc chọn lựa tests trong nội bộ. Không có test, số người mang virus tiếp tục lây lan: Chỉ từ 300 người vào Mar 1 lên hơn 8000s trong 2 tuần và đã tăng trên 50,000 ngày nay! Trong khi đó, vào ngày Mar 6, Trump vì đã xạo mỏi miệng quá nên nhờ ông Phó lên xạo dùm: “Trong tuần tới – tức Mar 9-13 – MỸ SẼ TEST 4 TRIỆU” (!) Nhưng thực tế, họ chỉ test chưa đến 40,000!

https://www.cbsnews.com/…/government-promises-4-million-co…/

3B. 2 DẠNG CÔNG NGHỆ TESTING hiện dùng:

Công nghệ (a): Khám nghiệm và phân tích RNA/DNA signature của nuclei acid trong dịch mũi, đàm. Đây là phương pháp Mỹ dùng vào tháng 2 vừa qua: Mẫu dịch được khám nghiệm tại Lab địa phương và so sánh xem có với DNA của COVID19 qua nucleic acid; Lab thường sẽ dùng kỹ thuật PRC (Polimerase Chain Reaction) so sánh genome COVID19 trong bệnh nhân.

Công nghệ (b) Khám nghiệm và phân tích Kháng Thể (antibodies) trong máu và dùng hợp chất biến chế để chẩn đoán mức độ nhiễm của bệnh nhân: Mẫu máu người thử đươc kết hợp với reagents; Sau 10-15 phút, kết quả hiển thị ngay trên dụng cụ đó.

Trong thực hành, mỗi quốc gia có thể khác nhau trên tùy theo thiết bị, software và quen thuộc, nhưng cả hai kỹ thuật này được áp dụng. Tại Mỹ cho đến nay dùng phương pháp (a) Nucleic acid sequencing dùng nhiều hơn trong khi Trung quốc và Hàn quốc hiện dùng phương pháp (b) Kháng Thể gần như hoàn toàn vì họ đã đạt hiệu quả cao với phương pháp này. Công nghệ (b) thực tế và cần thiết hơn cho nhu cầu test cấp bách hơn là (a) theo CDC. Đây là một lỗi đáng tiếc về sự phán đoán của giới chức Mỹ.

https://www.huffpost.com/…/coronavirus-cdc-testing-washingt…

https://www.businessinsider.com/cdc-coronavirus-testing-err…

Hiện nay chính phủ Hàn quốc dùng test kits của 2 nhà bào chế SEEGENE và RT-PCR. SEEGENE có thể cho kết quả nhanh trong vòng 15 phút nên thích hợp cho trạm test di động trong khi RT-PCR dùng trong lab nhiều trong bệnh viện song song với test dạng (a) Nucleic Acid. Theo chính phủ Hàn quốc, RT-PCR có độ chính xác 86% và SEEGENE trên 90%. Trong khi đó, trong tháng 2, Test của CDC bị 40% False Positive và 10% phải tái khám tạo bất mãn trong giới y khoa Washington dẫn đến nhiều bệnh nhân lan nhiễm và hơn 6 người chết vì những đình trệ mà White House Mỹ cố tình giấu nhẹm trong tháng 2.

3c. KẾT LUẬN LOẠI TEST NÀO THÍCH HỢP?

Dựa trên kinh nghiệm của giới khoa học gia Trung quốc và Hàn quốc:

COVID19 khác với các loại vi khuẩn SARS khác là người nhiễm bệnh KHÔNG có triệu chứng bên ngoài trong 2 tuần dù vi khuẩn đã vào cơ thể. Ngoài ra, trong thời gian 2 tuần này, COVID19 chưa đủ mạnh hay nhiều nên chính phương pháp a cũng không thể đọc RNA/DNA signature của COVID19 nên chính vì đó mà phương pháp đọc DNA qua nucleic signature có thể “negative” nhưng thực tế là bệnh nhân CÓ virus trong system và sẽ test “POSITIVE” sau đó.

Do đó:

– Test method (b) tức tìm và phân tích KHÁNG THỂ trong bệnh nhân trước khi bệnh nhân bắt đầu sốt sẽ thực tế, ích lợi hơn để cách ly họ và điều trị họ sớm; Lý luận rất đúng của phương pháp này là: Kháng thể (antibodies) từ White Cells sẽ xuất hiện ngay sau khi virus thâm nhập và đo lường, phân tích kháng thể này sẽ chẩn đoán là có nhiễm CV19 hay không và nhiễm đến tầm mức nào – Trong khi đó, triệu chứng COVID19 như sốt, ho, tức ngực, khó thở… chỉ có sau khi bệnh nhân đã nhiễm và đã lây cho người khác rồi!

– Method (b) này cũng nên dùng sau khi bệnh nhân đã được trị để xem số lượng Corona virus trong người họ.

– Method (a) thích hợp hơn SAU KHI người đó đã bị cách ly hay đã có bệnh để xác định COVID19 hay dùng cho nghiên cứu.

ự kém hiệu quả và đình trệ của Mỹ vì không kế hoạch, không tổ chức còn thêm một “áp phe” mờ ám giữa Tập đoàn Thermo Fisher Scientific với Donald Trump đó là mà tôi đã trình bày. Kỷ thuật (a) Nucleic Acid Sequencing để tìm Vết tích của COVID19 tuy hiệu nghiệm nhưng cần 2-4 ngày trong lab, nó còn đòi hỏi nhiều human handling tốn thời gian, nhân lực nên chậm chạp. Hiện nay, CDC Mỹ đã phải đồng ý triển khai Test (b) nhưng thay vì dùng/mua công nghệ từ SEEGENE, Hàn quốc hay WHO, dù chỉ tạm thời, họ kiêu căng đòi làm theo công thức riêng bất chấp nguy cập cho hàng trăm ngàn dân nên số dân Mỹ nhiễm CV19 tăng quá nhanh.

3E. NHỮNG BƯỚC TIẾN MỚI VỀ TESTING TẠI TRUNG QUỐC VÀ HÀN QUỐC:

Trong khi chúng ta chỉ mới tổ chức Testing, sự lan tràn của CV19 có thể đã quá nhiều so với cách làm việc chậm chạp, lý thuyết, tranh chấp quyền thế và vì bộ phận nắm quyền White House nặng phần trình diễn hơn là khoa học và y học hay quan tâm nhiều đến con số người sẽ nhiễm.

Hiện nay, Hàn quốc đã bắt đầu hoàn chỉnh một hệ thống testing khác rất tiện cho dân chúng: Đó là Test Kits có thể dùng tại nhà, do hãng GICA bào chế. Giải pháp này TỐI CẦN VÀ RẤT THÍCH HỢP cho Mỹ nhất là khi chúng ta quá thiếu sót và thiếu thốn những cơ sở và tổ chức testing hiệu quả.

Đây không phải là bài viết về Trung quốc và Hàn quốc mà họ cũng không cần tôi viết về họ! Khác với những lập luận và thành kiến xấu không cần thiết của một số người VN/VK, trong khoa học, y khoa và nhất là trong research, bất cứ một quyết định nào cũng không thể dựa vào chính trị, chính kiến, ý kiến, thành kiến, v.v. mà phải dựa vào hiệu năng của khoa học, nhu cầu cấp bách của bệnh nhân, thực tế của hoàn cảnh, nhu cầu ngăn chận tràn lan của CV19 và hiệu quả tốt nhất cho dân chúng – chứ không vì màu da, chủng tộc hay vì mình thích hay không thích Trung quốc và Hàn quốc. Nếu chính phủ Mỹ dùng lý trí và tôn trọng nhu cầu cấp bách của dân chúng, họ đã cấp bách dùng bất cứ loại test nào hiệu quả, cần thiết và lợi ích nhất để dân Mỹ không gặp nguy biến như hôm nay!

Trong khoa học và nhất là trước một đe dọa kinh hoàng này, không có vấn đề màu da, quốc tịchy hay chính trị. Người Mỹ trắng trong White House này đã bất chấp tất cả nguyên tắc y khoa và nhân bản quen tự xem mình là hay hơn bọn Á Châu kia nên đã thẳng thắn từ chối nhập TEST KITS và thành công của người khác nên Mỹ mới lâm vào tình trạng nguy hiểm và có thể hàng ngàn người Mỹ sẽ tử vong vì lối làm việc cảm tính, quyền hành, khinh người và vì chính trị đó của White House. Khinh người vì màu da đã làm cho họ dậm chân tại chỗ trong khoa học hơn 10 năm nay và người Á Châu “tầm thường” kia phát triển hơn là vì họ làm việc cần mẫn, chăm chỉ, bất chấp mạng sống của chính mình cố tâm tìm tòi, phát huy để cứu người chứ không phải vì bất cứ một lý do nào khác, kể cả sự vu khống tồi tàn là họ “ăn cắp” công nghệ Mỹ. Cũng vì sự khinh khi đó, White House và CDC đã dùng sai lầm trong cách chọn lựa loại Test thích hợp trong tháng 2 vừa qua, khiến cho dân Mỹ chết, cũng vì ai đó cố tình đình trệ testing để cho tập đoàn bào chế test của phe mình có thời gian làm test kiếm lời chia phong bì với mình nên dân chúng phải đối diện với nguy cơ như bên Ý hiện nay!

Kỳ tới: Phần B: Những phát minh và công nghệ mới cần thiết cho một hệ thống y tế công cộng trong chương trình ngăn chận COVID 19 và Phần C: Những phương pháp điều trị và cập nhật về 35 loại thuốc trị CV19 hiện đang thử nghiệm tại hơn 200 bệnh viện và đại học Trung quốc và Hàn quốc – Trong đó có Chloroquine phosphate ( Bayer’s Resochin®) và Remdesivir® (GS-5734) Gilead Sciences.

Trần Nhất Bảo
Mar 25, 2020

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here