. Phạm Quang Tuấn

Tại sao các chuyên gia cao cấp và cơ quan y tế uy tín nhất thế giới (WHO, CDC, FDA) không khuyên dùng hydroxychloroquine (HCQ) để chữa covid-19?

Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy là HCQ (Việt Nam hay gọi là ký ninh) giúp chữa khỏi covid, và nhiều nghiên cứu khác cho thấy ngược lại.

Người không hiểu biết khoa học, khi thấy các nghiên cứu đưa đến những kết quả trái ngược như vậy, thường hoang mang và kết luận rằng “khoa học cũng chẳng biết gì cả”. Hoặc họ đưa ra những luận điệu hay ho như “phải rộng mở đầu óc tiếp nhận những ý kiến khác biệt”. Thậm chí, trong không khí chính trị chia rẽ hiện nay, những người phe hữu ủng hộ Trump còn cho rằng giới truyền thông / khoa học / y tế / WHO / thiên tả đang cố tình giấu kín những thông tin về tác dụng tốt của HCQ, để bán thuốc mới, hoặc bán vaccine, hoặc khiến cho dịch lan rộng và giết người nhiều thêm để gây tiếng xấu cho Trump!

Muốn tìm hiểu sự thật thì phải hiểu biết một chút về nghiên cứu khoa học.

Những nghiên cứu về HCQ-covid có thể chia làm hai loại: nghiên cứu từ quan sát (observational study) và nghiên cứu ngẫu nhiên hóa có kiểm soát (randomized controlled study, RCT).

Nghiên cứu từ quan sát là lấy những dữ liệu đã có từ các bệnh viện, database, và so sánh những trường hợp dùng và không dùng HCQ xem những kết quả khác nhau ra sao. Vấn đề là, dù cố gắng đến đâu, luôn luôn có những yếu tố ngoài sự kiểm soát của nhà nghiên cứu, gọi là confounding factors, có thể đưa đến những kết luận sai lầm. Vì vậy, quan sát chỉ có thể dùng để tạo giả thuyết, cần kiểm chứng thêm. TẤT CẢ những nghiên cứu cho rằng HCQ có hiệu ứng tốt với covid đều thuộc loại nghiên cứu này. Cũng có những nghiên cứu từ quan sát cho kết luận ngược lại.

Nghiên cứu có kiểm soát, gọi chính xác là randomized [placebo-]controlled study hay RCT, là nghiên cứu dùng hai nhóm bệnh nhân: một nhóm dùng thuốc đang thử, một nhóm dùng thuốc giả. Bất cứ yếu tố nào như tuổi tác, giới tính, hút thuốc… có thể ảnh hưởng đến kết quả phải phân phối giống nhau giữa hai nhóm. Ai dùng thuốc giả hay thật được chọn một cách ngẫu nhiên (như dùng súc sắc), không bệnh nhân nào biết mình uống gì, và ngay cả người chạy thử nghiệm (tester) cũng không biết, đê” tránh tác dụng tâm lý.

Dễ thấy là kết quả của nghiên cứu ngẫu nhiên hóa có kiểm soát (RCT) sẽ chính xác, đáng tin cậy hơn nhiều. Cho tới nay, CHƯA CÓ NGHIÊN CỨU RCT NÀO CHỨNG MINH RẰNG HCQ GIÚP CHỐNG HOẶC NGỪA ĐƯỢC COVID-19. Trái lại, chúng đều cho thấy là HCQ có thể có tác dụng xấu trong một số người.

Đó là điểm mà BS Fauci, chuyên gia hàng đầu trong ủy ban chống covid của CP Mỹ, đã đưa ra trước quốc hội để giải thích tại sao các cơ quan y tế Mỹ khuyên không dùng HCQ trong công chúng. (https://www.wxyz.com/…/fauci-calls-henry-ford-study-on-hydr…).

Vì đề tài này khá mới, dùng google scholar ta dễ dàng kiểm chứng lời Fauci. Sau đây là một số nghiên cứu RCT đã được công bố gần đây từ nhiều nước trên thế giới, tất cả đều có kết luận là HCQ không có tác dụng:

https://www.medrxiv.org/…/05/07/2020.04.10.20060558.full.pdf

https://www.acpjournals.org/doi/full/10.7326/M20-4207

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2016638

https://academic.oup.com/…/article/doi/10.1093/cid/ciaa1009/

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa20190145872589

Nhắc lại một lần nữa: Muốn tìm hiểu sự thật thì phải hiểu biết một chút về nghiên cứu khoa học. Còn không thì hãy nghe những chuyên gia có tiếng tăm như bác sĩ Fauci và những cơ quan có uy tín như CDC, FDA, WHO.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here