NGƯỜI VIỆT LO CHO NƯỚC MỸ
. Ngô Nhân Dụng – VOA

Nước Mỹ có dân chủ thật sự không?
Những vụ gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống có giải quyết được hay không?
Liệu có nội chiến không?
Bao giờ Tối cao pháp viện Mỹ mới can thiệp?
Những câu hỏi, đọc trong email trao đổi giữa một số bạn bè trong nước, cho thấy bà con rất quan tâm đến cuộc bầu cử ở Mỹ vừa qua. Rất lo cho tương lai nước Mỹ. Đa số đều ủng hộ Tổng thống Donald Trump, giống như người Việt ở Mỹ, sau khi thấy ông tung nhiều cú đòn đánh thuế hàng nhập cảng và ngăn chặn các đại công ty từ Trung Quốc.
Trước hết, phải nói rõ như vầy: Cảnh “lộn xộn” sau cuộc bầu cử tổng thống không làm chế độ dân chủ suy yếu. Ngược lại, nó có thể chứng tỏ rằng thể chế này đã cắm rễ sâu bền, đang vượt qua những thử thách nhất thời.
Thứ hai, không ai lo nội chiến. Những người bên ở ngoài chỉ coi tin tức trên ti vi có thể lo xứ Mỹ sắp loạn to. Người Mỹ đã quen với những cảnh đó rồi. Những cuộc biểu tình, có lúc sinh bạo động, vào giữa năm 2020 còn quá nhỏ, và ngắn ngủi, so với những xung đột gây ra trong phong trào đòi dân quyền hồi 1964, và phong trào chống chiến tranh trong những năm 1966-1968.
Ở Mỹ, không dễ gì mà gây nên nội chiến. Có vài chục thanh niên tích trữ vũ khí, bàn nhau đi bắt cóc bà thống đốc Tiểu bang Michigan. Nhưng FBI đã dẹp tan, đang đưa ra tòa xử. Gần đây nhiều người Mỹ đi biểu tình mang theo cả súng AK; nhưng đó cũng là chuyện bình thường, họ có giấy phép mang súng.
Nhưng Tổng thống Donald Trump đã tố cáo liên tiếp rằng ông thua ở một số tiểu bang chỉ vì bỏ phiếu gian lận; vậy hơn 74 triệu người đã tín nhiệm ông họ có chịu ngồi yên hay không? Họ không ngồi yên. Hàng chục ngàn người đã đi biểu tình ủng hộ ông Trump. Họ phản đối kết quả do các tiểu bang công bố.
Nhưng dân Mỹ đã nhiễm một thói quen, là chỉ giải quyết các bất đồng ý kiến hoặc xung đột quyền lợi bằng pháp luật. Đã có mấy chục vụ kiện ở một số tiểu bang đòi hủy bỏ kết quả cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống. Sau khi tòa đã phán quyết thì người ta có thể kháng án, đưa lên tòa trên. Nhưng không thấy ai tiếp tục chống đối bằng bạo lực. Có người bất mãn đã gửi thư đe dọa một vị quan tòa hay mấy viên chức phụ trách tổ chức bầu cử, nhưng những người đó không ai coi là quan trọng.
Người ta tôn trọng luật pháp, tuân thủ các phán quyết của tòa án. Tại sao các quan tòa được tôn trọng như vậy? Chắc hẳn là vì các thẩm phán thường làm đúng nhiệm vụ của họ, xét xử theo đúng luật. Cũng có những thẩm phán làm sai, nhưng rất hiếm.
Trong một tháng qua, ở các tiểu bang Georgia, Pennsylvania, Wisconsin, và Arizona, nhiều vị thẩm phán đã bác bỏ các đơn kiện đòi xóa bỏ kết quả thắng lợi của ông Joe Biden, nhiều quan tòa do chính Tổng thống Trump bổ nhiệm. Có phiên tòa ba vị thẩm phán đều thuộc đảng Cộng Hòa.
Cũng giữ quan điểm độc lập như các quan tòa, nhiều viên chức thuộc đảng Cộng Hòa đã chứng nhận ông Biden chiếm đa số phiếu, chống lại các áp lực. Tiểu bang Georgia là tiêu biểu. Cả guồng máy lãnh đạo tiểu bang, từ mấy chục năm qua, vẫn gồm những người thuộc đảng Cộng Hòa. Bản thân họ đã bỏ phiếu bầu cho Tổng thống Trump. Họ đã cho đếm phiếu lại, đếm tất cả bốn lần, để bảo đảm không gian lận. Nhưng cuối cùng họ vẫn công nhận ông Biden thắng. Một số thống đốc và chủ tịch nghị viện ở một số tiểu bang, dù thuộc đảng Cộng Hòa, đã từ chối không cử người cùng đảng vào Cử Tri Đoàn. Họ nói rõ ràng là họ không có quyền làm như vậy.
Tinh thần thượng tôn luật pháp là một nền tảng của xã hội tự do dân chủ. Nhưng tại sao các quan tòa cố gắng xét xử đúng luật pháp? Tại sao các viên chức chính quyền cố thi hành đúng luật lệ? Có thể nói, vì kinh nghiệm cuộc sống đã cho mọi người thấy đó là lựa chọn khôn ngoan nhất, có lợi nhất. Tính về lâu về dài thì hành động theo đúng pháp luật là chiến lược tối ưu cho chính những người phải lựa chọn.
Người ta theo “chiến lược” đó vì địa vị của một thẩm phán, hoặc một viên chức phụ trách tổ chức bầu cử không tùy thuộc một nhà chính trị hay một đảng phái nào cả. Câu tục ngữ Việt Nam “quan nhất thời, dân vạn đại” đúng. Trong chế độ dân chủ, chữ “quan” trong câu tục ngữ này còn mở rộng bao gồm tất cả những người nắm quyền lực.
Đây là một nền tảng của chế độ dân chủ: “Vua nhất thời, dân vạn đại!” Sau hàng trăm năm sống tự do dân chủ, người dân Mỹ, cũng như các thẩm phán, các viên chức chính quyền ở Mỹ, biết rằng nếu làm đúng pháp luật thì không bị mất chức, không bị thiệt thòi về kinh tế. Làm đúng lương tâm và pháp luật còn bảo vệ được uy tín của mình trong xã hội.
Con người sống như vậy được là nhờ có dân chủ tự do. Trong bất cứ chế độ độc tài loại nào, phát xít, cộng sản, quân phiệt hay tư bản quả đầu, người ta không được lựa chọn làm đúng luật pháp!
Cuộc sống tự do dân chủ tạo điều kiện cho chúng ta chọn sống Thiện. Bởi vì không có một Đảng nào chiếm độc quyền ban phúc giáng họa kiểm soát đời sống tất cả mọi người!
Khi nói đến chữ Đảng, người Việt Nam chỉ có kinh nghiệm về một đảng chuyên chính độc quyền. Các đảng phái chính trị ở những nước dân chủ hoàn toàn khác. Ở nước Mỹ, mỗi người có thể theo đảng Cộng Hòa hay Dân chủ vì đồng ý với các chủ trương, chính sách của họ; nhưng không nhất thiết lúc nào cũng phải tuân hành mệnh lệnh của cấp trên trong đảng.
Cho nên trong khi bỏ phiếu người dân có thể chọn ủng hộ chức tổng thống cho một đảng mà vẫn bầu cho đảng khác vào quốc hội hoặc nghị viện tiểu bang.
Cho nên, trong cuộc bỏ phiếu ngày 3 tháng 11 vừa qua ông Biden có thể hơn ông Trump 7 triệu phiếu nhưng đảng Dân chủ vẫn thất bại, mất 6 ghế ở Hạ viện. Ngoài ra phần lớn nghị viện các tiểu bang vẫn nằm trong tay đảng Cộng Hòa, không thay đổi – ngay tại các tiểu bang đang bị thưa kiện vì ghi nhận ông Biden chiếm nhiều phiếu hơn.
Và ở Mỹ ai cũng biết chiến thắng tại nghị viện các tiểu bang năm nay quan trọng hơn cả việc bầu tổng thống. Kiểm soát được nghị viện sẽ giúp cho đảng Cộng Hòa nắm các tiểu bang đó trong 10 năm tới. Bởi vì họ sẽ nắm quyền phân chia địa giới các đơn vị bầu cử, sẽ đem lợi thế cho họ, cho đến khi có cuộc kiểm tra dân số mới năm 2030.
Vậy có gian lận trong cuộc bầu cử vừa qua hay không? Đồng bào mình ở Việt Nam có thể không biết cách dân Mỹ bỏ phiếu như thế nào. Họ chọn lựa tất cả các chức vụ dân cử, từ chức tổng thống, dân biểu, nghị sĩ, nghị viên thành phố, cho tới thành viên các hội đồng giáo dục, vệ sinh, y tế, vân vân của thị xã. Chọn tất cả, trong cùng một lần bỏ phiếu. Hơn nữa, tất cả được chọn và đánh dấu trên cùng một lá phiếu; trên cùng một tờ giấy khi bỏ bằng thư, hay cùng một màn ảnh khi trực tiếp đánh dấu trên máy vi tính.
Hãy giả thiết có một đảng đã âm mưu qua mặt viên chức các tiểu bang, tạo ra hàng trăm ngàn lá phiếu gửi bằng thư giả mạo, tức là những cử tri không có thật mà vẫn có phiếu bầu. Hoặc giả thiết có một đảng đã lũng đoạn cái máy computer để nó đổi phiếu bầu người này qua cho người khác.
Nếu các giả thiết trên đúng thì người ta phải ngạc nhiên, đặt câu hỏi tại sao những người âm mưu gian lận lại “ngoan” như vậy! Tại sao một nhóm người đã tạo ra hàng trăm ngàn lá phiếu giả mà lại chỉ dùng trong việc bầu cho chức vụ tổng thống không thôi? Tại sao họ không dùng các phiếu giả đó bầu cho các ứng cử viên của họ trong Hạ viện và các nghị viện tiểu bang? Nếu họ chỉ lo bầu tổng thống còn bỏ trống những chức vụ khác, thì tại sao tổng số phiếu bầu các chức vụ thấp vẫn nhiều bằng các phiếu bầu tổng thống?
Máy vi tính cũng vậy. Tại sao kẻ gian không dùng máy để thay đổi các phiếu bầu quốc hội và nghị viện tiểu bang?
Cho đến nay, các vụ thưa kiện về gian lận bầu cử vẫn chưa đưa ra các bằng chứng minh bạch. Chính quyền các tiểu bang, và ông bộ trưởng Tư pháp liên bang đều nói rằng không thấy một âm mưu gian lận nào đến mức làm sai lạc kết quả tất cả cuộc bỏ phiếu.
Vậy nước Mỹ có dân chủ thật sự không? Cứ nhìn vào hành động của các vị thẩm phán, các viên chức chính quyền tiểu bang, liên bang, có thể tin rằng thể chế dân chủ còn bền vững. Người Việt Nam ở trong nước không cần lo lắng cho tương lai nước Mỹ.
______________________________________
Image may contain: one or more people, text that says 'i SEATTLETIMES.COM ES.COM Terminally ill Washington state elector breaks down after casting Biden vote: 'I was glad to do my duty''
GIẢ SỬ NHƯ TRUMP MÀ THẮNG THÊM NHIỆM KỲ THỨ HAI, THÌ NHỮNG TỔN THẤT MÀ ÔNG TA CÓ THỂ GÂY RA CHO THẾ GIỚI SẼ KHÔNG CÓ GIỚI HẠN
. Jack Arends
Tựa đề bài báo: Đại cử tri tiểu bang Washington, người đang bị bệnh nan y giai đoạn cuối (terminally ill),* không kềm hãm được những giọt nước mắt vui mừng sau khi bỏ phiếu cho Biden, “Tôi đã rất vui mừng khi làm nhiệm vụ của mình.”
[* Terminally ill: “Terminally” là cuối cùng, kết thúc; “ill” là bị bệnh. Là thuật ngữ y khoa, chỉ một người bị bệnh nhưng bệnh đó không thể chữa được và cuối cùng sẽ chết. Tùy vào bệnh trạng và tùy vào bác sĩ, bệnh nhân sẽ được cho biết thời gian còn sống được dự đoán là bao lâu.]
The Washington Post
Andrea Salcedo, Dec. 15, 2020
Lien Nguyen dịch, Dec 15, 2020
Hình 1: Jack Arends (bên trái), một thành viên trong đại cử tri đoàn của tiểu bang Washington, đang được một đại cử tri khác (bên phải), Julian Wheeler, an ủi, vào hôm thứ Hai.
Khi đại cử tri tiểu bang Washington Jack Arends tuyên bố đã bỏ lá phiếu đại cử tri cho tổng thống tân cử Joe Biden vào hôm thứ Hai, giọng ông đứt quãng vì xúc động. Sau đó, Arends, 64 tuổi, nói với mọi người có mặt trong khán phòng rằng, vào tháng trước, một bác sĩ đã chẩn đoán là bệnh trạng của ông đang ở trong giai đoạn cuối, không thể chữa trị được nữa.
Arends, người đội một chiếc mũ bê-rê màu đen có in hai chữ màu trắng nổi bật, “PLAY NICE, (HÃY CHƠI ĐẸP),” nói, “Vào tháng 11, tôi được cho biết là sẽ không có phương pháp điều trị y tế nào có thể giúp cho bệnh trạng của tôi, vì vậy thật là quan trọng cho tôi để làm một điều này, là điều mà tôi đã có thể làm trong khi tôi vẫn còn có thể.”
Sau khi phát biểu xong, Arends đặt micro lên bàn, chồng hai tay trên bàn, úp mặt lên đó, khóc nức nở, và một đại cử tri khác bước đến bên cạnh ông để an ủi.
Sự phát biểu đầy cảm xúc của Arden tại tòa nhà Capitol ở Olympia diễn ra khi 12 đại cử tri của tiểu bang đã đồng loạt bỏ phiếu cho ứng cử viên tổng thống của đảng Dân Chủ, vốn đã thắng được 58% số phiếu phổ thông ở tiểu bang Washington, làm nổi bật lên những sự hy sinh cá nhân của 538 đại cử tri là những người đã tụ tập về tòa nhà Capitol của tiểu bang của họ trên toàn quốc vào thứ Hai (Dec 14, 2020) để hoàn thành cuộc đua tổng thống. Kể từ Ngày Bầu Cử (Nov 3, 2020) đến nay, nhiều nhân viên chuyên về bầu cử tường thuật là họ đã phải đối mặt với nhiều sự đe dọa bạo lực và nhiều sự chống đối của những người theo thuyết âm mưu, chỉ bởi vì họ đã làm công việc chuyên về bầu cử của họ.
Video: Đại cử tri Jack Arends đang bỏ phiếu [electoral vote] cho Joe Biden
Arends, một nhà phân tích ngành hàng không đã nghỉ hưu, tự giới thiệu mình là nhà hoạt động nòng cốt sống ở thành phố Everett, đã nói với báo The Everett Herald vào tuần trước rằng một bác sĩ đã chẩn đoán ông bị bệnh van tim nhưng không thể phẫu thuật được, chỉ vài ngày sau khi ông được chọn là 1 trong 12 đại cử tri của tiểu bang.
Mặc dù thời gian còn lại của ông ấy thì có hạn, Arends, một đảng viên đảng Dân Chủ, nói rằng ông đã tự hứa với bản thân rằng ông sẽ hoàn thành “nhiệm vụ [bỏ phiếu đại cử tri]” của mình.
Arends nói với báo The Everett Herald, “Tôi không biết mình sẽ còn bao nhiêu thời gian trên trái đất này, nhưng tôi sẽ làm cho thời gian còn lại này thật là có ý nghĩa, khi tôi hiện diện ở đây, làm nghĩa vụ của một đại cử tri. Đó là một cơ hội cuối cùng mà tôi muốn được làm – Tôi quyết tâm để làm.”
Vì vậy, vào hôm thứ Hai (Dec 14, 2020), mặc một bộ veston và ngồi trên một chiếc xe lăn, Arends vào phòng bỏ phiếu mang theo hai cây bút lông hiệu Sharpie (two Sharpie markers) để bỏ phiếu. Arends đã chọn bút lông Sharpie thay vì bút lông truyền thống (a traditional quill pen) như một hành động đối kháng để chống lại tổng thống Trump, là người thường sử dụng một cây bút lông (a marker) để ký tên trên những tuyên bố và ban hành lập pháp, báo The Herald đã tường thuật như vậy.
Sau khi bỏ phiếu, mỗi đại cử tri đã phát biểu trước cử tọa trong phòng. Khi đến lượt, Arends đã dùng một phần trong lời phát biểu của mình để lập luận rằng hệ thống cử tri đoàn “không đủ tốt (is not great),” nhưng đó là hệ thống duy nhất được áp dụng.
Arends nói, “Hôm nay là cơ hội để bắt đầu cho sự kết thúc của chính quyền Trump. Tôi đã rất vui khi làm nhiệm vụ của mình… GIẢ SỬ NHƯ TRUMP MÀ THẮNG THÊM NHIỆM KỲ THỨ HAI, THÌ NHỮNG TỔN THẤT MÀ ÔNG TA CÓ THỂ GÂY RA CHO THẾ GIỚI SẼ KHÔNG CÓ GIỚI HẠN.”
Rồi thì, sau khi phát biểu được khoảng hai phút, Arends đã bộc lộ cho mọi người trong khán phòng về tình trạng sức khỏe của mình.
“Sẽ phải phụ thuộc vào những người khác để làm công việc thật khó khăn trong việc xây dựng lại đất nước của chúng ta bởi vì sức khỏe của tôi đang cạn kiệt,” Arends nói trước khi đột ngột kết thúc bài phát biểu của mình và gục đầu xuống bàn để khóc. Julian Wheeler, một đại cử tri đồng chí hướng, bước đến vỗ vào lưng của Arends để an ủi khi mọi người trong khán phòng vỗ tay.
Kim Wyman, tổng thư ký (secretary of state) Cộng Hòa tiểu bang Washington, người chủ trì phiên họp bỏ phiếu, cũng đứng lên cảm ơn sự phục vụ của Arends.
Wyman nói, “Tôi vô cùng cảm động trước tình cảm của ông. Tôi rất vui khi ông có mặt ở đây và là một trong những đại cử tri đại diện cho tiểu bang của chúng ta. Thật là một vinh dự cho tôi khi được ở cùng khán phòng với ông.”

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here