Ngày 6 Tháng Giêng: Hỗn loạn nhưng vững vàng


Người ủng hộ ông Trump và cảnh sát giằng co tại Capitol Hill, 6 tháng Giêng.
Người ủng hộ ông Trump và cảnh sát giằng co tại Capitol Hill, 6 tháng Giêng.

Đây là lần đầu tiên trụ sở quốc hội Mỹ bị tấn công, kể từ năm 1814, khi quân đội Anh Quốc chiếm thủ đô Washington, đốt phá các dinh thự, khiến Tổng thống James Madison, chính phủ Mỹ và các đại biểu quốc hội phải chạy lánh nạn. Ngôi làng Brookeville ở Tiểu bang Maryland từ đó được gọi là “Thủ đô Hoa Kỳ trong một ngày.”

Những người tấn công Điện Capitol, trụ sở quốc hội Mỹ, ngày 6 tháng Giêng 2021 nghĩ rằng họ có thể làm áp lực thay đổi kết quả cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống năm 2020. Đó là một ảo tưởng. Họ không đọc hiến pháp Mỹ cho nên bị đánh lừa, vì yêu nước mà tự biến thành những người phá hoại chế độ dân chủ. Họ bị đánh lừa khi nhiều người bảo họ “Hãy tiến về Washington ngày 6 tháng Giêng 2021! Đó là cơ hội cuối cùng lật ngược thế cờ.” Những lời kêu gọi như vậy được nhắc đi nhắc lại suốt hai tháng, nhiều người tưởng thật, chuẩn bị cả vũ khí kéo về thủ đô, rồi tiến đến trụ sở quốc hội và nổi loạn.

Hai điều hiểu lầm gây ra ảo tưởng này.

Hiểu lầm lớn nhất là nghĩ rằng quốc hội Mỹ có quyền quyết định chứng nhận ai đắc cử tổng thống. Sáng ngày 6 tháng Giêng, Phó Tổng thống Mike Pence, trước khi đến chủ tọa buổi họp đếm phiếu, dựa trên hiến pháp, đã bác bỏ ý kiến sai lầm đó.

Hiến pháp Mỹ, Điều II, tiết thứ nhất, nói rằng “Vị chủ tịch Thượng viện (tức là phó tổng thống) sẽ mở tất cả các giấy chứng nhận kết quả cuộc bỏ phiếu và sau đó các lá phiếu sẽ được đếm…” (… open all the certificates and the votes shall then be counted.) Bản văn nói đến hai hành động: Mở (Open) và Đếm (be counted). Không hề có một chữ nào nói quốc hội sẽ coi kết quả bỏ phiếu ở các tiểu bang có chính đáng hay không. Không hề nói quốc hội có thể đồng ý hay phản đối, sẽ phê chuẩn (certify) hay bác bỏ (decertify) những kết quả do các tiểu bang gửi về.

Đạo luật năm 1887 xác định rõ hơn ông phó tổng thống muốn bác bỏ hay thêm vào một danh sách cử tri đoàn, quốc hội có quyền phủ nhận hành động đó. Vai trò của phó tổng thống bị giới hạn trong việc mở và đếm phiếu mà thôi. Trong quá khứ các ông phó tổng thống Richard NixonWalter MondaleDan QuayleAl GoreJoe Biden, đã công bố kết quả đối thủ của họ thắng cử, chính họ bị thua. Năm nay Phó Tổng thống Mike Pence cũng vậy.

Tu chính án hiến pháp số 12 cũng ấn định quốc hội Mỹ phải can dự vào việc bầu, chọn tổng thống trong một số trường hợp, như khi không ứng cử viên nào đạt được đa số phiếu trong Cử tri đoàn – hoặc hai ứng cử viên có số phiếu bằng nhau. Khi đó, Hạ viện sẽ bỏ phiếu chọn một trong năm người có phiếu cao nhất (sau được rút xuống chỉ cần ba người). Trong cuộc bỏ phiếu này mỗi tiểu bang có một lá phiếu; đảng chiếm đa số đại biểu trong tiểu bang có quyền chọn bầu cho ai. Người được tín nhiệm sẽ làm tổng thống, người thứ nhì làm phó tổng thống. Nếu sau khi nhiệm kỳ vị tổng thống cũ chấm dứt mà Hạ viện vẫn chưa chọn được ai lên thì các nghị sĩ Thượng viện sẽ bỏ phiếu chọn phó tổng thống ngay, để tạm cầm quyền.

Trong lịch sử Mỹ việc này đã diễn ra hai lần đáng nhớ. Lần đầu vào năm 1824 trong số 4 ứng cử viên ông Andrew Jackson chiếm đa số phiếu phổ thông của dân, 42%, và được 99 phiếu cử tri đoàn. Ông John Quincy Adams được 84 phiếu. Hạ viện họp bỏ phiếu quyết định và đa số bầu cho Adams, vị tổng thống thứ sáu của nước Mỹ. Năm 1828 ông Andrew Jackson lại tranh cử, và thắng ông Adams.

Nửa thế kỷ sau, Quốc hội Mỹ lại phải bỏ phiếu chọn tổng thống lần nữa. Năm 1876 ông Samuel Tilden được 184 phiếu cử tri đoàn, chỉ thiếu một phiếu là đủ để đắc cử. Ông Rutherford B. Hayes được 165 phiếu. Tilden thuộc đảng Dân chủ, lúc các tiểu bang miền Nam, sau khi họ thua trong cuộc nội chiến 1861-1865, đều ủng hộ đảng Dân chủ. Hayes và đảng Cộng Hòa là phe thắng trận, đang tìm cách xóa bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam.

Năm 1876, Đảng Cộng Hòa phản đối kết quả bỏ phiếu ở ba tiểu bang Florida, Louisiana và South Carolina, gồm 19 phiếu cử tri đoàn, vì có hai danh sách khác nhau được gửi về Thượng viện. Thêm một cử tri từ tiểu bang Oregon cũng bị phản đối, tổng cộng thành 20 phiếu.

Trước đạo luật 1878, hiến pháp Mỹ không dự trù giải pháp phân xử khi có hai danh sách cử tri đoàn. Cuối cùng, hai đảng đi tới một thỏa hiệp. Họ thành lập một Ủy ban Bầu cử gồm 5 đại biểu Hạ viện, 5 nghị sĩ Thượng viện, và 5 Thẩm phán Tối cao pháp viện. Trong số này có 7 người đảng Dân chủ, 7 Cộng Hòa, và Thẩm phán David Davis độc lập.

Trước khi Ủy ban Bầu cử bỏ phiếu, hai đảng đã thỏa hiệp với nhau: Ông David Davis xin rút lui và được một người thuộc đảng Cộng Hòa thay thế. Kết quả là 20 phiếu cử tri đoàn bị tranh cãi được dồn cho ông Hayes. Ông đắc cử tổng thống với 185 phiếu, hơn ông Tilden đúng một phiếu. Ông David Davis được trả ơn bằng một ghế nghị sĩ.

Tại sao đảng Dân chủ chấp nhận thua trong vụ này? Vì hai bên đã thỏa hiệp: Tổng thống Hayes sẽ rút quân đội liên bang ra khỏi các tiểu bang ly khai miền Nam trong cuộc nội chiến và ngưng các chương trình gọi là Tái Thiết, việc xóa bỏ chế độ nô lệ bị trì hoãn trong gần một thế kỷ.

Bây giờ đến chuyện hiểu lầm thứ nhì, về “quyền phản đối” (right of objection) khi quốc hội đếm phiếu. Sau chuyện rắc rối năm 1878 và những năm 1880, 1884, năm 1887 Quốc hội Mỹ đã làm đạo luật Đếm phiếu Cử tri đoàn.

Quyền phản đối không giản dị như người ta tưởng lầm.

Đạo luật 1887, cho phép các dân biểu và nghị sĩ phản đối danh sách cử tri đoàn một tiểu bang khi có hai danh sách tranh chấp. Khi có người phản đối, ít nhất một dân biểu Hạ viện và một nghị sĩ Thượng viện, thì quốc hội phải xét xử. Một danh sách có thể bị xóa bỏ nếu cả hai viện quốc hội đồng ý, vì xét việc bỏ phiếu không theo đúng luật. Nếu chỉ có một viện chấp nhận thì lời phản đối vẫn bị bỏ qua. Đạo luật cũng nói khi có hai danh sách cử tri đoàn cho cùng một tiểu bang, thì danh sách do thống đốc gửi đến Thượng viện sẽ là danh sách quyết định.

Năm 1960, Phó tổng thống Richard Nixon, chủ tọa phiên họp đếm phiếu, đã hành động rất cao thượng trong vụ hai danh sách cử tri đoàn của tiểu bang Hawaii, mới gia nhập liên bang năm 1959. Khi Hawaii đếm phiếu, ứng cử viên Nixon được 141 phiếu cao hơn ông John Kennedy. Thống đốc William Quinn nộp danh sách cử tri đoàn bầu cho ông Nixon. Nhưng sau khi đảng Dân chủ phản đối, cuộc kiểm phiếu lại cho thấy ông Kennedy thắng 115 phiếu, lại phải đưa ra cử tri đoàn thứ nhì. Khi cả hai danh sách được đem ra đếm, ông Nixon đã chấp nhận cử tri đoàn của ông Kennedy. Năm 2000, Phó Tổng thống Al Gore cũng bác bỏ nhiều lời phản đối kết quả bỏ phiếu mặc dù chính ông là người bị thất cử.

Trước ngày 6 tháng Giêng năm nay, có hơn một trăm dân biểu và mươi nghị sĩ Cộng Hòa đã yêu cầu quốc hội mở một ủy ban điều tra về những nghi ngờ về 5 tiểu bang bị Tổng thống Trump tố cáo có gian lận bầu cử. Nhưng đó không phải là những lời “phản đối” chính thức.

Nhiều người đã hiểu lầm rằng chỉ cần lớn tiếng tố cáo một tiểu bang bỏ phiếu không theo đúng luật là đủ để quốc hội phải thảo luận và gạt bỏ danh sách cử tri đoàn của tiểu bang đó. Nhưng quốc hội không thể làm theo ý họ, sau khi các tòa án đã xác nhận những điều tố cáo là vô giá trị vì những người thưa kiện không trình bày được các chứng cớ.

Hơn nữa, quốc hội chỉ có thể đem các vụ này ra bàn và lựa chọn nếu có hai danh sách cử tri đoàn đang tranh chấp, như khi nghị viện đưa ra một cử tri đoàn khác với ông thống đốc. Năm nay, chuyện đó không xảy ra. Tổng thống Donald Trump đã gặp chủ tịch các nghị viện Tiểu bang Michigan để đề nghị họ làm như thế, nhưng họ từ chối dù đảng Cộng Hòa đang kiểm soát nghị viện. Ông Trump cũng điện thoại cho bộ trưởng nội vụ Tiểu bang Georgia yêu cầu “tìm” ra cho ông thêm 11,780 phiếu vì ông Joe Biden chỉ thắng với11,779 phiếu. Lời yêu cầu này bị từ chối, vì Georgia đã cho kiểm phiếu lại ba, bốn lần mà ông Biden vẫn thắng.

Trong cuộc bỏ phiếu thang11 năm 2020, cho đến ngày 6 tháng Giêng năm 2021, không tiểu bang nào, trong số 5 tiểu bang bị tranh cãi, đã nộp hai danh sách cử tri đoàn. Hiến pháp Mỹ trao cho nghị viện các tiểu bang quyền quyết định cách thức tổ chức bàu cử. Từ đó đến nay, 50 tiểu bang đều đã làm luật xác định cử tri đoàn gồm những người do ứng cử viên thắng phiếu đưa ra. Nghị viện các tiểu bang không thể làm ngược lại những luật lệ họ đã thiết lập.

Cuộc đếm phiếu đầu năm 2021 rất phức tạp, nhưng phải công nhận các đại biểu quốc hội, và phó Tổng thống Mike Pence đã tôn trọng hiến pháp và luật pháp. Cuộc bạo loạn của những người tấn công phá phách chỉ làm trì hoãn công việc, các dân biểu nghị sĩ phải đi lánh nạn, giống như năm 1814. Nhưng trong vòng 6 giờ, họ trở lại làm nhiệm vụ mà hiến pháp Mỹ giao phó, cho tới 4 giờ sáng. Một dân biểu, ông Andy Kim, tiểu bang New Jersey, đã lụi cụi đi lượm rác mà những người gây loạn để lại trong Điện Capitol. Ông nói không thể đang tâm nhìn một tòa nhà thiêng liêng, tượng trưng cho chế độ tự do dân chủ của nước Mỹ, trông thảm hại như thế. Nhưng mọi người có thể tin, chế độ dân chủ ở nước Mỹ rất vững bền vì luật pháp luôn được tôn trọng.

______________________________________

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu cuộc đảo chính thành công?

. Tác giả: Juan Williams

. Dịch giả: Dương Lệ Chi

10-1-2021

Những kẻ bạo loạn đang tiến vào tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ. Nguồn: Getty Images

Chuyện gì xảy ra nếu… họ đã bắt được một thượng nghị sĩ làm con tin?

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu họ bắt cóc Phó Tổng thống Pence?

Hãy nghĩ về điều đó.

Lúc đó Quốc hội không thể chứng nhận chiến thắng bầu cử của Tổng thống đắc cử Joe Biden.

Điều đó sẽ mở rộng quyền kiểm soát của Tổng thống Trump đối với tòa Bạch Ốc – và quân đội – có thể qua khỏi Ngày Nhậm Chức cho đến khi những kẻ cực đoan động lòng thương.

Những kẻ gây bạo loạn của Trump chỉ muốn một cuộc đảo chính như thế. Và họ đã gần như có được.

Đây là giấc mơ cho những người theo chủ nghĩa thượng tôn sắc tộc da trắng bạo lực và những người trong nhóm Proud Boys, những người xem Trump là người bảo vệ sự thống trị của người da trắng và Cơ đốc giáo.

Tại tòa nhà Quốc hội (Capitol), họ vẫy cờ Liên minh và mặc áo phông có khẩu hiệu bài Do Thái. Một người đàn ông mặc áo có mũ với khẩu hiệu “Trại Auschwitz”. (ND: Trại Auschwitz là trại tập trung của Đức Quốc xã dựng lên ở Ba Lan).

Nhiều năm qua, họ nói về việc hành hình những người theo chủ nghĩa tự do, khiến họ phải treo một chiếc thòng lọng từ giá treo cổ bằng gỗ mà họ dựng lên ở Trung tâm Quốc gia (National Mall).

Những lời kêu gọi bạo lực của họ phù hợp với hồ sơ của những người đã biến cậu bé Kyle Rittenhouse trở thành anh hùng mạng xã hội, khi đó cậu mới 17 tuổi, đã giết chết hai người đàn ông trong cuộc biểu tình về vụ cảnh sát bắn chết một người đàn ông da đen ở Kenosha, Wisconsin, hồi năm ngoái. Rittenhouse, năm nay 18 tuổi, hồi tuần trước đã không nhận tội với mọi cáo buộc phạm tội của cậu ta, mà cậu ta nói rằng [cậu ta giết người] là để tự vệ.

Những người theo chủ nghĩa vô chính phủ của Trump tại Capitol cũng phù hợp với đám đông bị buộc tội lên kế hoạch bắt cóc Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer (đảng Dân chủ) hồi năm ngoái, trong một nỗ lực khác nhằm lật đổ nước Mỹ như một đất nước của luật pháp.

Những người này vui vẻ bơi trong một thực tế ảo tưởng, đầy rẫy những lời nói dối hèn hạ và những thuyết âm mưu triệt để, được truyền thông cánh hữu cung cấp cho họ.

Lời nói dối lớn trong phòng tạo tiếng vang đó là, Trump đã thắng cuộc bầu cử hồi tháng 11.

Đó là lời nói dối mà Trump đã lặp đi lặp lại khi bạo lực ở Capitol đang lên cơn thịnh nộ.

Ông ta đã tweet rằng “chúng tôi đã có một cuộc bầu cử bị đánh cắp khỏi chúng tôi”.

Trước đó, tại một cuộc tập họp gần tòa Bạch Ốc, Trump đã kích động những người nổi loạn của mình bằng cách nói: “Không bao giờ nhượng bộ [cuộc bầu cử] – bạn không nhượng bộ khi có trộm cắp liên quan”.

Trong khi đám đông hô vang “Chiến đấu cho Trump”, tổng thống yêu cầu những người trung thành của ông tuần hành đến Capitol khi Quốc hội chuẩn bị chứng nhận kết quả bầu cử.

Ông ta vẫn chưa ngưng.

Khi cuộc tấn công đang diễn ra, ông ta đã tấn công Phó Tổng thống Pence, nói rằng Pence là một người thiếu “can đảm để làm điều đáng lẽ phải làm để bảo vệ đất nước của chúng ta” và ngăn Quốc hội chứng nhận cuộc bầu cử.

Lời nói dối rằng Trump đã giành chiến thắng trong cuộc tranh cử tổng thống, được lặp đi lặp lại bởi những kẻ cực hữu trên các đài phát thanh, truyền hình và mạng xã hội của Trump.

Theo một cuộc thăm dò của Fox News được thực hiện trước Giáng sinh, 36% người Mỹ – gồm 68% đảng viên đảng Cộng hòa – tin rằng, cuộc bầu cử đã bị đánh cắp khỏi Trump.

Và 45% đảng viên Cộng hòa đã tán thành cuộc bao vây Capitol trong một cuộc thăm dò nhanh của YouGov được thực hiện một ngày sau cuộc tấn công.

Tháng trước, Rush Limbaugh, ông hoàng của đài phát thanh bảo thủ, đã nêu lên bóng ma ly khai: “Tôi thật sự nghĩ rằng, chúng ta đang có xu hướng ly khai”.

Vào buổi sáng ngày xảy ra vụ tấn công, luật sư Rudy Giuliani của Trump nói với đám đông: “Hãy thử nghiệm bằng cách chiến đấu!”

Thêm vào căng thẳng là đảng Dân chủ giành được hai ghế Thượng viện ở Georgia vào đêm trước – trao cho đảng Dân chủ quyền kiểm soát Thượng viện.

Bây giờ câu hỏi nhức nhối đối với Biden là làm thế nào để đưa đất nước trở lại với nhau khi những người cực hữu không muốn hàn gắn.

Ông ấy có thể làm gì khi các chính trị gia đảng Cộng hòa gây quỹ bằng cách từ chối lời mời thỏa hiệp?

Biden có thể làm gì khi 2/3 dân biểu đảng Cộng hòa trong cuộc họp kín của đảng ở Hạ viện, đã bỏ phiếu không xác nhận việc bầu ông làm tổng thống?

Bất cứ ai đó có thể làm gì với những kẻ phân biệt chủng tộc coi mình là nạn nhân của “văn hóa đúng đắn về chính trị” khi họ bị thách thức vì phỉ báng bình đẳng chủng tộc và bị chỉ trích vì thích cai trị bằng đám đông, thay vì bằng pháp quyền?

Câu hỏi đặt ra là liệu… nước Mỹ đang bắt đầu suy tàn vào kỷ nguyên thậm chí còn đen tối hơn và chia rẽ hơn hay là sự kết thúc của một kỷ nguyên”, báo New York Times có bài bình luận này, một ngày sau vụ tấn công vào Capitol.

Bài báo kêu gọi các đảng viên Cộng hòa bên ngoài hàng ngũ phe cực đoan của họ vươn lên “để bảo vệ quốc gia mà họ đã tuyên thệ phục vụ“.

Những ngày trước cuộc tấn công, một số đảng viên Cộng hòa trong quân đội và trong giới kinh doanh đã lên tiếng phản đối việc Trump từ chối chấp nhận thất bại trong cuộc bầu cử.

Mười cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, gồm có cựu Phó Tổng thống Dick Cheney, đã ký một thông báo chưa từng có, đăng trên báo The Washington Post, kêu gọi quân đội tránh xa các cuộc tranh chấp tổng thống.

Sau vụ tấn công, người đứng đầu Hiệp hội Các nhà Sản xuất Quốc gia (National Association of Manufacturers) thậm chí còn kêu gọi Pence “xem xét nghiêm túc” việc sử dụng Tu chính án thứ 25 để loại bỏ Trump khỏi nhiệm sở.

Bây giờ liệu họ sẽ hỗ trợ lời nói của họ bằng hành động và từ chối đóng góp vào Ủy ban Hành động Chính trị (PAC) của đảng Cộng hòa, đảng đã tiếp tay cho cuộc đảo chính?

Quá đủ rồi.

Trong tuần sau cuộc bầu cử, tôi đã viết trong mục này, như sau:

Trong bài phát biểu chiến thắng của mình, Tổng thống đắc cử Biden nói: ‘Đây là thời điểm để hàn gắn nước Mỹ’. Đúng vậy, đất nước cần được hàn gắn. Nhưng sự trung thực và trách nhiệm giải trình là một phần của sự hàn gắn quốc gia”.

Và trong một nền dân chủ, trách nhiệm giải trình đòi hỏi đám đông của Trump phải nhận hậu quả. Chúng ta vừa có một lời cảnh báo ớn lạnh về tình trạng mong manh của nền dân chủ của chúng ta.

Không thể nào cố gắng lập luận với những người đã sử dụng hành động bạo lực để phá bỏ trụ cột quan trọng nhất trong thiết kế của các Nhà Lập Quốc – sự ổn định chính trị dựa trên quyền tự do và công lý cho tất cả mọi người, như nó được viết trong luật pháp và Hiến pháp của chúng ta.

Bắt giữ những kẻ bạo loạn; luận tội Trump.

___

Juan Williams là tác giả các bài báo và là một nhà phân tích chính trị cho kênh Fox News.

______________________________________

Phát biểu của cựu Thống đốc bang California, Arnold Schwarzenegger (đảng Cộng hòa)

Hoàng Ngọc-Tuấn, dịch
Phát biểu của cựu Thống đốc bang California, Arnold Schwarzenegger (đảng Cộng hòa) | Tiếng Dân
Là một di dân đã đến sống trên đất nước này, tôi muốn nói đôi lời với người dân Hoa Kỳ của tôi, và với các bạn của tôi trên khắp thế giới, về những biến cố trong những ngày gần đây.
Tôi lớn lên tại nước Áo. Tôi biết rất rõ biến cố Kristallnacht, hay Đêm Kính Vỡ. Đó là một đêm vào năm 1938, người Do-thái đã bị tấn công bằng bạo lực bởi bọn Đức Quốc Xã, cũng giống như đám Proud Boys bây giờ. Hôm thứ Tư vừa qua là Ngày Kính Vỡ đã diễn ra ngay tại đây, trên đất nước Hiệp Chúng Quốc này. Kính vỡ từ những khung cửa sổ của toà nhà Quốc Hội Hoa Kỳ.
Nhưng đám đông bạo loạn không chỉ đập nát những khung cửa kính của toà nhà Quốc Hội. Họ đã đập nát chính những ý tưởng mà chúng ta đã cho là lẽ tất nhiên. Họ không chỉ đánh sập những cánh cửa lớn của toà nhà nơi bảo tồn nền dân chủ Hoa Kỳ. Họ giẫm đạp lên chính những nguyên tắc mà trên đó đất nước của chúng ta đã được thiết lập.
Tôi lớn lên từ đống đổ nát của một đất nước đã chịu đựng sự đánh mất nền dân chủ của nó. Tôi sinh năm 1947, hai năm sau Đệ Nhị Thế Chiến. Khi tôi lớn lên, chung quanh tôi là những con người khốn khổ, nốc rượu say để quên đi cái tội lỗi mà họ đã tham gia trong cái chế độ tàn ác nhất trong lịch sử.
Không phải tất cả họ đều là những kẻ cực đoan chống Do-thái hay theo đảng Đức Quốc Xã. Nhiều người chỉ mới mon men từng bước xuống đường. Họ là những người trong hàng xóm láng giềng của tôi. Tôi chưa bao giờ kể chuyện này ra quá công khai như thế này vì đó là một ký ức đau đớn. Nhưng cứ mỗi tuần lại có một hai lần cha tôi đi uống rượu say khướt rồi về nhà gào thét và đánh đập chúng tôi và làm mẹ tôi hoảng sợ.
Tôi không cho rằng cha tôi phải chịu tất cả trách nhiệm về điều này, bởi vì ông hàng xóm của chúng tôi cũng hành xử như vậy đối với gia đình của ông ta, và ông láng giềng bên cạnh đó cũng y như vậy. Tôi đã nghe điều này bằng chính tai tôi và đã thấy điều này bằng chính mắt tôi. Họ bị đau đớn về thể xác vì những mảnh bom đạn trong thân thể và họ bị đau đớn về tinh thần vì những gì họ đã thấy và đã làm.
Tất cả đã bắt đầu với những lời dối trá, và dối trá, và dối trá, và thái độ bất khoan dung. Vì thế, từ châu Âu, tôi đã nhìn thấy tận mắt mọi sự có thể vuột ra khỏi vòng trật tự như thế nào.
Tôi biết có một nỗi lo sợ trong đất nước này và khắp nơi trên thế giới rằng một điều như vậy có thể xảy ra ngay tại đây. Lúc này, tôi không tin nó sẽ xảy ra như vậy, nhưng tôi thực sự tin rằng chúng ta phải ý thức về những hậu quả thảm khốc của sự ích kỷ và đa nghi yếm thế.
Tổng thống Trump đã tìm cách lật ngược những kết quả của một cuộc bầu cử, và đó là một cuộc bầu cử công bình. Ông ta muốn gây ra một cuộc đảo chánh bằng cách dùng những lời dối trá để lừa gạt người dân.
Cha tôi và những người láng giềng của chúng tôi cũng đã bị lừa gạt bởi những lời dối trá, và tôi biết những lời dối trá như thế sẽ đưa người ta đến đâu.
Tổng thống Trump là một nhà lãnh đạo thất bại. Ông ta sẽ còn lại trong lịch sử như một tổng thống tệ hại nhất. Điều tốt là ông ta sẽ trở thành vô dụng như một cái tweet cũ rích. Nhưng chúng ta phải ứng xử thế nào đối với những quan chức dân cử đã tạo điều kiện cho những lời dối trá và sự lừa đảo của ông Trump?
Tôi sẽ nhắc cho họ nhớ một câu mà Teddy Roosevelt đã nói, “Yêu nước có nghĩa là trung thành với đất nước, chứ không có nghĩa là trung thành với tổng thống.”
John F. Kennedy đã viết một cuốn sách gọi là “Những Tấm Gương Can Đảm”. Một số thành viên của đảng [Cộng Hoà] của tôi, vì sự hèn nhát của họ, sẽ không bao giờ thấy tên của họ trong một cuốn sách như vậy. Tôi cam đoan với các bạn.
Họ thông đồng với những kẻ mang lá cờ của hành động bạo loạn tự-phong-là-chính-nghĩa xông vào toà nhà Quốc Hội. Nhưng điều đó đã thất bại. Nền dân chủ của chúng ta vẫn đứng vững. Chỉ trong vòng vài giờ, Thượng Viện và Hạ Viện tiếp tục làm công việc của toàn dân và xác nhận sự đắc cử của Tổng-thống-tân-cử Biden. Thật là một hình ảnh vĩ đại của nền dân chủ.
Tôi đã lớn lên như một người Công giáo, tôi đã đi nhà thờ, tôi đã đến trường Công giáo, tôi đã học Thánh Kinh và cách sách giáo lý vấn đáp. Và từ những ngày đó, tôi còn nhớ một cụm từ phù hợp cho hôm nay, đó là: Một Trái Tim của Người Phục Vụ. Đây có nghĩa là phục vụ cho một điều gì lớn hơn chính mình. Điều mà chúng ta cần ngay bây giờ từ những vị dân cử là trái tim của một người công bộc.
Chúng ta cần những người công bộc phục vụ cho những gì lớn hơn quyền lực của họ hay đảng phái của họ. Chúng ta cần những người công bộc sẵn sàng phục vụ cho những lý tưởng cao cả hơn, những lý tưởng mà trong đó chính đất nước này đã được thành lập, những lý tưởng mà các quốc gia khác phải ngưỡng vọng.
Suốt vài ngày qua, bạn bè từ khắp nơi trên thế giới đã gọi, và gọi, và gọi tôi liên tục, họ gọi với sự khổ tâm và lo lắng cho đất nước chúng ta. Một phụ nữ đã khóc cho đất nước Hoa Kỳ, những giọt nước mắt tuyệt vời cho cái lý tưởng mà đất nước Hoa Kỳ nên đạt tới. Những giọt nước mắt ấy nhắc nhở cho chúng ta về ý nghĩa của Hoa Kỳ đối với thế giới. Tôi đã nói với tất cả những người bạn ấy rằng, dù cho hiện trạng hôm nay rất đau đớn, Hoa Kỳ sẽ vươn lên từ những ngày đen tối và sẽ toả sáng trở lại.
Bạn thấy thanh gươm này chứ? Đây là thanh gươm của Conan. Và đây là tính chất của những thanh gươm: bạn càng rèn một thanh gươm nhiều hơn, thì nó càng trở nên cứng rắn hơn. Bạn càng đập nó bằng búa rồi trui nó trong lửa, rồi nhúng nó vào nước lạnh, rồi đập nó nữa, rồi trui nó trong lửa, rồi nhúng nó vào nước, và bạn càng làm như thế thường xuyên chừng nào, thì nó lại càng trở nên cứng rắn hơn.
Tôi không nói cho các bạn những điều này vì muốn các bạn trở thành một nhà chuyên môn làm gươm, nhưng nền dân chủ của chúng ta thì giống như chất thép của thanh gươm này. Càng được trui rèn, nó càng cứng rắn hơn. Nền dân chủ của chúng ta đã được trui rèn trong những cuộc chiến tranh, trong những sự bất công, và trong những cuộc bạo loạn.
Tôi tin tưởng rằng, dù chúng ta còn run rẩy vì những biến cố xảy ra trong những ngày gần đây, chúng ta sẽ trở thành mạnh mẽ hơn, bởi vì bây giờ chúng ta hiểu ra những gì có thể mất. Chúng ta cần những sự cải cách, tất nhiên, để tình trạng này không bao giờ xảy ra một lần nữa. Chúng ta cần phải đòi hỏi trách nhiệm từ những ai đã mang chúng ta đến điểm bất khả tha thứ này.
Và chúng ta cần phải nhìn lại chính chúng ta, các đảng phái của chúng ta, và những sự bất đồng, và đặt nền dân chủ của chúng ta ở hàng đầu. Và chúng ta cần phải cùng nhau hàn gắn từ tấn thảm kịch của những gì vừa diễn ra. Chúng ta cần phải hàn gắn, không chỉ như những người Cộng Hoà hay như những người Dân Chủ, mà như những người Hoa Kỳ.
Để bắt đầu tiến trình này, bất kể các bạn theo khuynh hướng chính trị nào, tôi xin các bạn hãy cùng tôi nói với Tổng-thống-tân-cử Biden, rằng “Thưa Tổng-thống-tân-cử Biden, chúng tôi chúc cho ông thành công trong vai trò là Tổng thống của chúng tôi. Nếu ông thành công, thì quốc gia của chúng ta thành công. Chúng tôi ủng hộ ông bằng tất cả tấm lòng, vì ông cố gắng mang chúng tôi lại với nhau.”
Và đối với những ai nghĩ rằng họ có thể lật đổ Hiến Pháp Hoa Kỳ, hãy biết rằng: Quý vị sẽ không bao giờ thắng cuộc.
Thưa Tổng-thống-tân-cử Biden, chúng tôi đứng bên ông hôm nay, ngày mai, và mãi mãi để bảo vệ cho nền dân chủ của chúng ta trước những kẻ muốn đe doạ nó.
Xin Chúa ban phước lành cho tất cả các bạn và xin Chúa ban phước lành cho đất nước Hoa Kỳ.
_____________________________________

Thụy Mân

Khi chúng ta xem tường thuật về cuộc bạo loạn đảo chính ngày 6/1, có lẽ một vài người sẽ tự hỏi: Người ta có thu hồi hình ảnh từ các camera trong điện Capitol để tìm ra tung tích những người nổi loạn hay không?
Bài dịch khá dài dưới đây từ bài viết của Devlin Barett (The Washington Post) sẽ giải thích cho các bạn, nhưng tôi có thể tóm gọn bài viết đó với các ý chính:
1. Những gì đang chờ đợi một đám đông điếc không sợ súng bên trong tòa nhà.
2. Họ tự nộp mạng bằng cách quảng cáo mình trên các phương tiện truyền thông.
3. Hồ sơ cellphones, kỹ thuật nhận dạng khuôn mặt đang là các phương tiện giúp đỡ FBI.
Image may contain: 7 people
Nhà chức trách đang tìm cách truy tố đám đông ủng hộ Trump, những người đã tấn công điện Capitol vào hôm thứ Tư, sẽ nhận được sự trợ giúp đắc lực từ hồ sơ điện thoại di động, công cụ nhận dạng khuôn mặt và các công nghệ khác để giúp xác định bất kỳ ai có mặt trong điện vào ngày hôm đó.
Điện Capitol, khác với các buiding thông thường , có một cơ sở hạ tầng dữ liệu di động wireless rộng lớn của riêng nó để giúp liên lạc được hiệu quả trong một tòa nhà phần lớn bằng đá, nằm sâu dưới lòng đất và có nhiều khu vực bị che chắn. Với một cơ sở hạ tầng như vậy, giống như tháp di động riêng lẻ, có thể biến bất kỳ điện thoại di động nào được kết nối với nó thành thiết bị theo dõi của riêng nó.
Hồ sơ điện thoại giúp việc xác định chủ nhân của những thiết bị này rất dễ dàng. Các nhà điều tra quốc hội và công tố viên liên bang cũng có thể xác định các thiết bị và chủ nhân, những người có thể đã kết nối khôn khéo hay tự động với mạng WiFi dành cho khách đến viếng thăm Quốc hội – trừ khi những kẻ bạo loạn đã tự hủy kích hoạt thiết bị của họ hoặc bỏ lại chúng trong lúc rút lui.
Vô số video – phần lớn do những kẻ tham gia bạo loạn tự quay và tải lên mạng xã hội – cũng cung cấp một bộ dữ liệu lý tưởng để nhận dạng khuôn mặt. Nhiều cảnh được chụp từ nhiều góc độ, với ánh sáng tốt, trong vài phút. Rất ít người đeo mặt nạ. Trong khi công nghệ nhận dạng khuôn mặt thường gặp khó khăn trong việc xác định một cách đáng tin cậy những người có làn da sẫm màu, thì đa số những người ủng hộ Trump vào điện Capitol hôm thứ Tư dường như là người Da trắng.
Doug Kouns, một đặc vụ FBI đã nghỉ hưu và là người sáng lập công ty điều tra tư nhân Veracity có trụ sở tại Indiana, cho biết: “Một số người đã tỏ ra rất trắng trợn và xấc xược, mỉm cười trước ống kính – những người đó sẽ rất dễ tìm thấy danh tính. “Tôi đã làm việc với các văn phòng ở đây trong một thời gian dài, và khi xem vở kịch đó, tôi có cảm giác cồn cào trong bụng như vào ngày nước Mỹ bị khủng bố ngày 9/11: Làm sao chuyện này lại có thể xảy ra được? Chính phủ sẽ sử dụng mọi nguồn lực có thể để đưa những người này ra trước công lý.”
Video quay cảnh những kẻ bạo loạn bỏ đi không hề hấn gì sau vụ tấn công đã khiến nhiều người trên khắp đất nước phẫn nộ với hy vọng sẽ thấy hậu quả đối với những người vi phạm pháp luật, họ rõ ràng đang tìm cách làm rối loạn trật tự cho tiến trình chứng nhận chiến thắng của Tổng thống đắc cử Joe Biden. Nhiều nhà phê bình nêu ra sự tương phản đặc biệt rõ rệt, sau các cuộc đàn áp hung hãn, vũ trang mạnh mẽ nhằm vào những người biểu tình vào tháng 5 và tháng 6 sau vụ giết chết George Floyd.
Tuy vậy rời khỏi hiện trường không bị bắt giữ không có nghĩa là thoát tội. D.C. và các nhà chức trách liên bang đã tỏ rõ quyết tâm điều tra vụ vỡ trận thảm khốc về an ninh này và truy tố nhiều người có liên quan.
“Cuộc điều tra này đang được xem là ưu tiên hàng đầu của Bộ Tư pháp. Chúng tôi thực sự có hàng trăm công tố viên và đặc vụ làm việc từ ba trung tâm chỉ huy liên tục suốt 24 giờ một ngày. Nó đang hoạt động, trôi chảy, tiến triển, ”Trợ lý chính của U.S. Attorney, Kenneth C. Kohl, nói hôm thứ Sáu.
Chánh văn phòng FBI ở Washington, Steven M. D’Antuono cho biết, “Dù bạn đã rời D.C., nhưng nếu chúng tôi phát hiện ra bạn là một phần của hoạt động tội phạm ở điện Capitol hôm đó, thì hãy chờ đợi, chúng tôi sẽ gõ cửa nhà bạn. “
Những người ủng hộ quyền riêng tư cá nhân đã cảnh báo rằng một sự kiện lớn như thế có thể thúc đẩy mở rộng việc sử dụng các công nghệ giám sát theo khuynh hướng làm suy giảm các quyền công dân. Nhưng cuộc điều tra nhấn mạnh các quan chức chính phủ đã cùng làm việc với các cơ quan pháp lý để dùng các công nghệ này theo phương cách phù hợp.
Quan chức Bộ Tư pháp nói rằng các nhà điều tra liên bang đang sử dụng các công cụ điều tra như kỹ thuật nhận dạng khuôn mặt để giúp phân tích một số lượng lớn hình ảnh, video và các bằng chứng khác. FBI từ chối cho biết về kỹ thuật điều tra mà họ có thể sử dụng.
Nhưng các công tố viên Mỹ, trước đây chẳng hạn, đã có thể xác định được 15 nhân viên bảo vệ tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bị cáo buộc tham gia vào một vụ bạo loạn vào tháng 5/2017 bên ngoài dinh thự của đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở Washington nhờ vào các video quay về vụ việc.
Điện Capitol cũng có một hệ thống lớn security camera hoạt động liên tục tại các điểm trọng yếu . Các công tố viên liên bang buộc tội và kết tội các chiến binh Libya đã tấn công Hoa Kỳ các cơ sở ở Benghazi, Libya, vào tháng 9 năm 2012 bằng cách liên kết các cuộc gọi điện thoại, vị trí của họ trên cell phone với các cá nhân mà hình ảnh của những người này lúc đột nhập và đào tẩu đã được ghi lại và thu thập bởi camera an ninh của chính phủ Hoa Kỳ.
Các nỗ lực lấy dữ liệu di động, WiFi và video có thể phức tạp bởi ranh giới hiến pháp giữa các công tố viên thuộc hành pháp và các lãnh đạo quốc hội có thẩm quyền từ điện Capitol. Tuy vậy, Stephen Vladeck, giáo sư luật về Hiến pháp tại Đại học Texas, cho biết, với sự quan tâm chung trong việc điều tra kỹ lưỡng vụ việc hôm thứ Tư, đó không phải là điều trở ngại nghiêm trọng. Mục tiêu của các nhà lãnh đạo Quốc hội sẽ là cho phép thu thập bằng chứng mà không tạo tiền lệ việc cho phép giám sát hoạt động của cơ quan lập pháp về sau này.
“Đó là một vấn đề tế nhị về phân tách quyền lực”, Vladeck nói. “Đây là tiêu chuẩn, chứ không phải là các nguyên tắc lâu bền.”
Các thám tử nghiệp dư đã tham gia việc xác định những người được quay trong các video công khai. Một trang Instagram đang cung cấp nguồn lực cho nhiệm vụ này và nhóm báo cáo điều tra Bellingcat đã yêu cầu người ta nộp vào các video để lập ra mục lục.
Trong một số trường hợp, những người được nhận dạng trước công chúng đã bị mất việc làm hoặc chịu các hậu quả khác, bao gồm cả việc bị bắt giữ. Một kẻ bạo loạn mang tấm ảnh thẻ ID có huy hiệu công ty của mình dưới dây đeo ở cổ đã nhanh chóng bị sa thải. Bộ Tư pháp hôm thứ Sáu công bố 13 cáo buộc chống lại những kẻ bạo loạn bị tình nghi trong vụ vi phạm, mà giám đốc FBI Christopher A. Wray nói trong một tuyên bố là “sự xúc phạm nền dân chủ của chúng ta.”
Khả năng thực thi pháp luật sử dụng các công cụ tương tự có ý nghĩa quan trọng hơn vì dữ liệu được tháp di động sẵn có trong điện đã ghi lại và khả năng phải trình tòa hình ảnh và video. Kỹ thuật nhận dạng khuôn mặt có trên thị trường mà cảnh sát dùng cũng có thể so sánh hình ảnh có được với những hình ảnh trong hồ sơ dữ liệu của chính phủ, bao gồm từ hồ sơ bằng lái xe của tiểu bang và hồ sơ tội phạm sẽ giúp tăng lên khả năng cho các kết quả trùng khớp rõ ràng.
Kouns cho biết việc chiếm lĩnh Capitol cung cấp một “kho bằng chứng có giá trị”, đặc biệt là vì nhiều người đã tự nộp mạng và trong một vài trường hợp, đã chia sẻ bằng chứng một cách công khai.
Không giống như một vụ cướp ngân hàng hoặc trộm cắp thông thường, Kouns cho biết các nhà điều tra không cần phải dựa vào các cảnh quay camera giám sát từ xa. Thay vào đó, họ dựa vào các sự kiện được ghi lại trong vô số ảnh chụp trên cellphones, video phát trực tiếp và các bài đăng trên mạng xã hội có gắn định vị.
Nhưng Evan Greer, phó giám đốc của nhóm vận động các quyền về kỹ thuật số “Fight for the Future”, cho biết cô lo lắng rằng việc sử dụng nhận dạng khuôn mặt trong “trường hợp rất đặc biệt này” có thể nâng cao thành một công nghệ được cảnh sát và nhân viên sở di trú phát triển để giám sát thường xuyên người nhập cư và dân da màu.
Greer cho biết: “Trong thời điểm khủng hoảng này, mọi người luôn sẵn sàng chấp nhận sự tiếp cận quá mức của chính phủ,” cô đã nêu ra điểm giống nhau với cơ sở hạ tầng giám sát được củng cố sau các cuộc tấn công tháng 9/11 năm 2001.
Greer nói thêm: “Bình thường hóa và tôn vinh những công nghệ này về lâu dài sẽ làm tổn thương chính những người mà các phần tử cực hữu này đang cố gắng tấn công và hãm hại. Nếu bạn thực sự tin rằng việc mở rộng các công nghệ như nhận dạng khuôn mặt sẽ chủ yếu được sử dụng cho các nhóm có mục tiêu riêng cho họ như Proud Boys, bạn đã không để tâm đến lịch sử.”
Các nhà điều tra liên bang thường sử dụng việc tìm kiếm các nghi phạm tội phạm bằng việc nhận dạng khuôn mặt để xác định hoặc điều tra, ngày càng nhiều lực lượng cảnh sát địa phương đang bắt đầu phát triển các software do tư nhân điều hành để theo đuổi tội phạm bạo lực ở mức độ thấp.
Software của FBI có thể lướt qua database bao gồm hơn 641 triệu bức ảnh về khuôn mặt của người Mỹ, phần lớn được lấy từ ảnh chụp trong tù, đơn xin thị thực và bằng lái xe, theo báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ vào năm 2019. Hơn 390.000 lượt tìm kiếm nhận dạng khuôn mặt đã được điều hành bởi các nhà điều tra địa phương, tiểu bang và liên bang trong thập kỷ qua.
FBI đã tweet những bức ảnh ghép ảnh khuôn mặt của những kẻ bạo loạn và đã yêu cầu công chúng cung cấp bất kỳ “mẹo và phương tiện” nào ghi lại cảnh bạo loạn và bạo lực trong cuộc bao vây điện Capitol.
Nhưng nhiều phương pháp đơn giản hơn cũng đã được nhà chức trách dùng để tìm và buộc tội các nghi phạm vụ bạo loạn. Trong một đơn tố cáo tội phạm được đệ trình hôm thứ Năm, một Cảnh sát điều tra ở D.C. cho biết cô đã bắt giữ một người đàn ông đã xâm nhập điện Capitol vì cô nhận ra anh ta từ một bức ảnh trên trang web của The Washington Post.
Devlin Barrett
The Washington Post

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here