XÂY VÀ PHÁ …
. Phạm Thanh Giao
(Bài viết mang chính kiến cá nhân của tác giả và không phải là bài dịch thuật từ báo nào)
Sòng bài và khách sạn mang tên Trump Plaza ở Atlantic City, tiểu bang New Jersey có 39 tầng lầu, 614 phòng khách sạn và 1 sòng bài rộng trên 60 ngàn square feet tương đương với hơn 5 ngàn 600 mét vuông. Nó được khởi công và xây ròng rã trong 2 năm trời, từ đầu tháng 6 năm 1982 mãi tới ngày 15 tháng 5 năm 1984 mới được cắt băng khánh thành và mở cửa đi vào hoạt động.
Trong một thời gian ngắn sau khi đi vào hoạt động, Donald Trump vô cùng tự hào và hãnh diện khoe khoang về cái sòng bài và khách sạn này, vì nó mang lại được một số lợi nhuận khá đáng kể. Thế nhưng, chỉ được vài năm, khách chơi vắng dần và sòng bài bắt đầu đi vào tình trạng thua lỗ liên tục. Ngáp ngáp chờ chết mãi, cuối cùng cũng phải đóng cửa vĩnh viễn vào ngày 16 tháng 9 năm 2014. Thời gian những năm cuối đời của nó, sòng bài và khách sạn Trump Plaza là một sòng bài đứng hạng bét trong số các sòng bài trên đất Mỹ, thua lỗ không ngưng nghỉ và thua lỗ vô giới hạn. Đây là một thất bại “vẻ vang” trong số nhiều thất bại ở thương trường kinh doanh bất động sản và sòng bài của Donald Trump.
Vào sáng ngày 17 tháng 2 năm 2021, chỉ mất đúng 26 giây đồng hồ, tính từ lúc nhấn nút “châm ngòi thuốc nổ” cho đến khi cái sòng bài khách sạn to lớn này hoàn toàn sụp đổ bình địa thành một đống gạch vụn. Xây dựng mất 2 năm, phá hủy chưa đến nửa phút. Xây dựng tốn hàng trăm ngàn tấn vật liệu xây cất và hàng ngàn nhân công. Phá sập toàn bộ chỉ cần 3 ngàn cây thuốc nổ (dynamite sticks), tất cả chỉ nặng hơn trăm ký. Nhân viên đánh sập chỉ cần bó thuốc nổ vào chân những cây trụ cột chính của tòa nhà. Cùng một loạt, cho thuốc nổ giựt sập các trụ cột này, không còn chân chống, sức nặng của cả toà nhà 39 tầng đổ xuống nát vụn trong khoảnh khắc.
***
Hơn ai hết, Donald Trump có đủ kinh nghiệm trong việc phá hoại.
Nền Dân Chủ ở Mỹ được xây dựng và bồi đắp vững mạnh trong hơn 246 năm dài, từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ tổng thống này sang tổng thống khác, từ đảng Dân Chủ sang đảng Cộng Hòa liên tục và đã trải qua biết bao nhiêu sóng gió, từ kinh tế suy sụp đến chiến tranh thất thoát, từ thiên tai đến khủng bố. Người ta cứ tưởng, nền Dân Chủ của Hoa Kỳ sẽ như một hòn núi, bền vững thiên thu.
Với cùng một công thức, Donald Trump, được sự trợ giúp của công ty chuyên môn trong việc “đánh thuốc nổ” mang tên đảng Cộng Hòa, cài thuốc nổ trong âm mưu phá sập nền Dân Chủ ở Mỹ. Họ gần thành công, chỉ trong vòng 4 năm. Với cùng một công thức Donald Trump và tập đoàn “chuyên đánh thuốc nổ”, đã bó những cây dynamites với ý định giựt sập những cây trụ cột chính để phá hủy tòa nhà Dân Chủ Hoa Kỳ.
Tuy lần này thất bại, nhưng hệ quả để lại là những vết nứt trầm trọng cho cái nền móng của nền Dân Chủ trong tương lai. Những cây cột trụ chính của tòa nhà, tuy chưa hoàn toàn đổ, nhưng đã suy yếu và lung lay lắm rồi. Khó mà có thể chịu đựng được khi một “âm mưu đánh sập” khác xảy ra trong tương lai gần, vì không đủ thời giờ và sức lực để kịp sửa chữa những hư hại mà bọn người này để lại. Đã vậy, mặc dù Donald Trump đã ra đi, nhưng bọn người này vẫn chưa ngừng đánh phá. Thật quá khó khi vừa phải sửa chữa những gì đã hư hại mà lại còn phải tìm mọi cách ngăn ngừa những âm mưu phá hoại khác đang được bọn người kia thực hiện liên tục. Những cây cột trụ chính của tòa nhà Dân Chủ Hoa Kỳ, đã bị phá hoại 4 năm qua:
– Ngồi xổm trên Luật Pháp. Đảng Cộng Hòa đã tiếp tay Donald Trump ngồi xổm lên Luật Pháp của Hoa Kỳ. Từ việc ăn chặn ăn bớt tiền quỹ tranh cử, đến việc dùng tiền quỹ tranh cử trả tiền chơi gái. Từ việc đưa con dâu con rể vào những vị trí quan trọng trong chính quyền để lũng đoạn, đến việc lợi dụng vị thế tổng thống để ký kết làm ăn phi pháp. Từ việc o ép chính quyền Ukraine gài tội cho con trai của Joe Biden, đối thủ tranh cử, đến việc đưa bộ hạ là Louis DeJoy vào phá tanh banh máy móc của Sở Bưu Điện với chủ đích gây chậm trễ trong việc chuyển phiếu bầu đúng hẹn. Trắng trợn nhất vẫn là việc “sai” bộ trưởng Bộ Tư Pháp William Barr cạo sửa và bôi xóa những tài liệu và văn bản hồ sơ của 2 lần Luận Tội. Tất cả những việc phạm pháp và phá hoại kể trên cũng chưa nguy hiểm cho bằng vụ Donald Trump xúi giục và kích động quân phiến loạn tấn công điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 vừa qua trong mưu đồ cướp chính quyền mà vẫn thoát Luận Tội Lần Hai nhờ tập đoàn “chuyên đánh thuốc nổ” Cộng Hòa cấu kết và bao che.
– Chối bỏ trách nhiệm lãnh đạo. Do không có khả năng điều hành và do bất tài trong việc lãnh đạo, Donald Trump và tập đoàn phá hoại đã trực tiếp và gián tiếp gây ra cái chết của hàng trăm ngàn người trong số hơn nửa triệu người thiệt mạng vì COVID-19, chưa kể đến việc tạo ra hơn 20 triệu người thất nghiệp chỉ trong vòng 4 tháng sau khi đại dịch xảy ra. Những người Yêu Donald Trump thường bào chữa bằng cách đổ thừa cho dịch bệnh đến từ Trung Quốc, nhưng họ quên đi 1 điều hết sức quan trọng, đó là tất cả các quốc gia trên thế giới, đều cùng bị lây nhiễm dịch trong cùng một thời điểm. Trong khi Hoa Kỳ được xếp hạng đầu thế giới về Y Khoa và Y Tế, thì nhờ vào “tài và đức” của Donald Trump, Hoa Kỳ đã bỏ rất xa các quốc gia giàu nghèo khác trên thế giới, với con số hơn nửa triệu người mất mạng. Tập đoàn “chuyên đánh thuốc nổ” mang tên Cộng Hòa đã làm gì để “xử vụ này”. Tất cả đều im lặng, bao che và đồng lõa với Donald Trump trong việc tạo thêm lây lan, bằng cách chống lại những phương cách chặn dịch căn bản như tránh tụ tập và đeo khẩu trang.
– Nhiễu loạn thông tin. Donald Trump và đảng Cộng Hòa khá thành công trong việc phá hoại thông tin. Chỉ trong 4 năm, ngành truyền thông ở Mỹ đã bị náo loạn, thật giả trộn lẫn như cám heo. Những nguồn tin giả, tin xạo, tin sai sự thật được Donald Trump và tập đoàn phá hoại này xử dụng triệt để. Các cuộc đánh phá từ Nga và Trung Quốc cũng được Donald Trump và tập đoàn phá hoại lợi dụng tối đa. Tuy vậy, không có sự nhiễu loạn thông tin nào tồi tệ cho bằng việc xạo láo tung tin “gian lận bầu cử”, cho dù không hề có 1 bằng chứng nào và cho dù Donald Trump đã thua đúng 50 vụ kiện cáo mà ông ta và đội ngũ luật sư của ông ta đưa ra trong suốt 2 tháng sau khi thua cử. Từ các tòa án địa phương, đến các tòa án tiểu bang. Từ các tòa án thượng thẩm liên bang lên đến Tối Cao Pháp Viện.
– Tuy nhiên, một trong những cây cột trụ chính của cái nền móng Dân Chủ Hoa Kỳ đã bị Donald Trump và tập đoàn “chuyên đánh thuốc nổ” mang tên Cộng Hòa phá hoại gần sập, không gì khác hơn là Mất Niềm Tin: Mất Niềm Tin Vào Chính Quyền, Mất Niềm Tin Vào Hệ Thống Bầu Cử và Mất Niềm Tin Vào Luật Pháp của Hoa Kỳ, sau khi ông ta tung ra cái gọi là “Big Lie” về sự gian lận bầu cử không hề có ở Hoa Kỳ, sau khi thua cử nhục nhã.
o Người có đầu óc biết suy xét thì mất Niềm Tin Vào Chính Quyền của đảng Cộng Hòa với những bao che, với những cấu kết bảo vệ Donald Trump bằng mọi giá, qua phương châm học từ Cộng Sản “Còn Đảng Còn Mình”. Mất Niềm Tin Vào Hệ Thống Bầu Cử vì “đảng phá hoại” đang tung ra một loạt luật lệ o ép người công dân da màu đi bầu. Mất Niềm Tin Vào Luật Pháp vì với quá nhiều vi phạm, kèm theo quá nhiều bằng chứng, mà Donald Trump vẫn chưa … vào tù.
o Người không có đầu óc, mông muội, thiếu suy xét và tin vào Donald Trump bằng mọi giá thì Mất Niềm Tin Vào Chính Quyền vì đã để đảng Dân Chủ “gian lận trắng trợn”. Mất Niềm Tin Vào Hệ Thống Bầu Cử vì “gian lận có hệ thống” qua 435 Quận Hạt Bầu Cử ở Hoa Kỳ. Phiếu bầu “bị cướp trên tay” ngay ở những quận hạt đỏ lòm mà đảng Cộng Hòa trị vì suốt hơn 2 thập niên qua. Mất Niềm Tin Vào Luật Pháp của Hoa Kỳ vì đã qua đúng 206 ngày sau ngày bầu cử mà Joe Biden vẫn còn ngồi chễm chệ ở tòa Bạch Ốc và nhất là Donald Trump vẫn chưa dẫn quân đội về D.C gông cổ Obama, Clinton, Joe Biden và Kamala Harris bỏ tù, rồi lấy lại ngai vàng như những lời hứa hẹn của QAnon và các đài cực hữu.
So với những sự tàn phá kể trên thì sự tàn phá nặng nề hơn cả, là đã hơn sáu tháng sau cuộc bầu cử vào năm 2020 và hơn bốn tháng sau khi chiến thắng của ông Joe Biden được Quốc Hội Hoa Kỳ công bố và chứng nhận, thì trong một cuộc khảo sát mới đây nhất, có tới 53% người dân theo đảng Cộng Hòa nói rằng Donald Trump vẫn là “tổng thống thực sự”. Kết quả của một cuộc thăm dò khác cho thấy con số cũng rất phù hợp với cuộc thăm dò này, là có tới gần 25% dân số của Hoa Kỳ, vẫn còn ngủ mê, chưa chấp nhận tính hợp pháp của cuộc bầu cử tổng thống vừa qua.
AI NÓI, DONALD TRUMP RA ĐI LÀ XONG CHUYỆN?
XÂY DỰNG THÌ RẤT KHÓ MÀ PHÁ HOẠI THÌ LẠI QUÁ DỄ
Đang có một loạt Donald Trump khác, trẻ hơn, xảo quyệt và trây lỳ không thua nếu không muốn nói là còn hơn Donald Trump về nhiều mặt, bắt đầu xuất hiện trên chính trường Mỹ thuộc đảng “chuyên đánh thuốc nổ” Cộng Hòa. Đám này, chắc chắn là không quá tham tiền và cũng không quá ngu đần như Donald Trump để mất lòng đa số dân chúng. Đám trẻ quá khích và cực đoan này, có khá nhiều cơ hội đánh sập tòa nhà Dân Chủ Hoa Kỳ trong thập niên sắp tới, vì những cột trụ của nó đã lung lay lắm rồi và thời gian thì quá cấp bách để sửa chữa cho kịp.
4 năm sắp tới, sự thử thách còn cao hơn 4 năm qua gấp nhiều lần. Số phiếu của người Mỹ gốc Việt lại chỉ là những hạt muối bỏ biển, chẳng làm nên cơm cháo hay thay đổi được gì. Người Mỹ gốc Việt chỉ nương theo làn gió của 81 triệu cử tri ở Mỹ.
Vậy thì, người Mỹ gốc Việt Yêu Chuộng Thể Chế Dân Chủ đã chuẩn bị gì chưa?
——————————————
THÚ ĐAM MÊ ĐỌC SÁCH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI
. Chaunguyenthi ST
May be an image of 5 people, people standing and indoor
Có thể nói khoảng trước năm 1990, còn được gọi là “Thời Kỳ Bao Cấp”, dân Hà Nội là những người ham đọc sách nhất thế giới !
Tôi là nhân chứng của chuyện này.
Một buổi sáng mùa hè năm 1986, dịp ra thăm Hà Nội. Đang lang thang trên phố Tràng Tiền phía đối diện Công Ty Phát Hành Sách để ngắm phố và tìm cốc cà-phê sáng thì thấy một đám đông phần nhiều là đàn bà và trẻ con, ăn mặc lôi thôi lếch thếch đang xếp hàng rồng rắn chờ mua sách.
Đặc biệt là bên cạnh đoàn người còn có cả xe xích-lô, xe ba-gác, và xe “cải tiến” (loại xe cút-kít tự chế) cũng đang kiên nhẫn đứng chờ.
Vừa định bỏ đi thì một bà trong hàng chạy ra nắm chặt tay tôi nài nỉ:
“Bác làm ơn giúp cháu mua sách với.”
Tôi tìm cớ thoái thác là mình chưa ăn sáng, thì bà ta quát thằng con đứng bên cạnh:
“Mày chạy ra bưng đồ ăn thức uống vào đây ngay để mời ông.”
Một lát sau, thằng bé mang theo cốc nước chè và một nắm xôi dúi vào tay tôi, miễn phí.
Tôi muốn từ chối nhưng dứt ra không được một phần vì bà cứ nắm chặt tay tôi, phần nữa vì quý tấm thịnh tình của bà, dám mời một người không hề quen biết gói xôi để giúp mua sách !
Chờ tôi ăn xong bà mới dúi vào tay tôi tấm phiếu mua sách mà bà chạy chọt được từ cả tháng trước.
Hỏi ra mới biết là dịp hè mỗi năm, công ty phát hành sách lại bán tống bán tháo số sách tồn đọng in từ năm ngoái với giá thật rẻ để có chỗ chứa sách mới in.
Đoàn người mua sách có vẻ háo hức lắm, họ kháo nhau “năm nay trúng lớn” vì tin tức lộ ra từ “bên trong” cho hay năm nay sách bán ra gồm 3 bộ :
“Tư Bản Luận”, “Lê-Nin toàn tập” và “Hồ Chí Minh Toàn Tập”.
Toàn những bộ sách dày, hiếm quý, mỗi bộ nhiều không thua gì Encyclopedia, in ấn công phu trên giấy trắng bóng lưỡng, bìa cứng mầu đỏ có chữ kim nhũ tuyệt đẹp.
Thấy toàn là những sách khó đọc mà không khí mua sách lại phấn khởi như thế nên tôi cũng tò mò hỏi thăm:
“Thế trong đó họ có bán Tiểu Thuyết Tự Lực Văn Đoàn không ?”
Thì một bà đứng hàng trước chõ miệng vào:
“Rõ chán cái ông này cứ hỏi ngây ngô, rách cả việc. Người ta xếp hàng mua giấy gói xôi thì mới phải chờ lâu đến thế ! chứ mua ba cái sách truyện thổ tả in bằng giấy bèo nhèo thì bán cho chó nó ăn à?. Giấy đi cầu thì dùng Báo Nhân Dân, vừa đỡ tốn lại dai và tốt hơn nhiều.”
Tôi hãi quá đành giữ im lặng. Cũng may có một số người thấy tội nghiệp nên đứng ra bênh tôi, đám đông chia ra 2 phe cãi nhau ỏm tỏi.
Nghe tiếng ồn ào, 2 cô “mậu dịch viên”, là 2 nhân vật quan trọng nhất của công ty chạy ra hét:
“Các anh chị có im lặng hết không? Mua sách là một hành động văn hóa ! Phải chứng tỏ mình là người có văn hóa !
Đám đông tức khắc trở nên trật tự, vì họ biết 2 cô này có đủ uy quyền để không bán cho người mà họ thấy ngứa mắt, dù là có xuất trình đầy đủ sổ hộ khẩu, giấy chứng minh nhân dân và phiếu mua sách.
Chờ mãi rồi cũng tới lúc chen chân được vào Công Ty phát hành sách và may mắn thay, tôi được phân phối một bộ “Tư Bản Luận”.
Trao cho người nhờ vả xong, bà ta cứ cám ơn mãi vì đây là bộ sách dày nhất và quý nhất.
Ngay sau khi sách được chuyển ra khỏi cửa thì việc làm làm đầu tiên của các “độc giả” là xé bỏ những tấm bìa sách quăng ngay xuống đất cho nhẹ, còn giấy in sách thì các ông chất lên xe xích-lô, Ba-gác chở về nhà.
Sau khi các “độc giả” giải tán, 2 cô mậu dịch viên chạy ra cửa, thấy đống bìa sách xé vứt bừa bãi, tung tóe dưới đất bèn chửi đổng:
“Đéo mẹ cái lũ ăn cháo đái bát, chưa mua thì miệng cứ xoen xoét, chúng em sẽ giữ lòng lề đường sạch sẽ…”
Nhưng 2 cô không phải lo lâu vì chỉ một thoáng sau là đã có đám nhân viên sở tái chế tới tận nơi thu dọn sạch sẽ.
Họ gom góp đống bìa sách, phân loại cẩn thận, đem về xay thành bột, rồi thồn vào trong các chiếc túi vải dài cỡ gang tay để chế biến thành “Băng Vệ Sinh.”
Bìa sách “Tư Bản Luận” có phẩm chất cao vì xay ra rất mịn, có sức hấp thụ tốt, nên loại băng vệ sinh này được giao cho các cửa hàng cao cấp, để vợ và con gái các ông lớn dùng.
Băng vệ sinh làm từ bìa sách “Lê-Nin toàn tập” phẩm chất kém hơn một chút nên phân phối cho thành phần “cốt cán”, trung thành với Đảng và Nhà Nước.
Chẳng hiểu sao bìa sách “Hồ Chí Minh Toàn Tập” thì phẩm chất lại kém đến thế, xay mãi mà vẫn còn sơ, mang vào ngứa ngáy lắm!
Nhưng tới kỳ mà không đeo cũng không xong, dù nhiều khi “ngứa tới độ gãi rách cả háng “.
———————————————
Theo như mọi năm, Memorial Day đánh dấu một kỳ đi chơi ngắn cuối tuần cho dân Mỹ, trước một mùa hè đưa gia đình đi đó đây. Năm nay đặc biệt hơn sau kỳ đại dịch bị bó chân trong nhà, nhất là khi tỉ lệ người chích ngừa đã hơn nửa, người ta sẽ đi lại nhiều hơn.
Đường sá sẽ đông đúc cuối tuần này, lái xe cẩn thận và nghỉ lễ vui vẻ nhé các bạn.
Happy Memorial Day!
***************
Bài viết của AJ Willingham, từ CNN
Thứ sáu ngày 28 tháng 5 năm 2021
(CNN) Nếu bạn đi chơi cho ngày lễ Memorial có lẽ bạn sẽ cháy túi cho việc đổ xăng . Giá xăng đang ở mức cao nhất trong vòng 7 năm, vừa ngay lúc này. Và vì ngày lễ, chúng tôi sẽ không có bản tin cho ngày thứ Hai, vì vậy hẹn gặp lại các bạn vào thứ Ba!
1. Điều tra bạo loạn ở Capitol
Các đảng viên Cộng hòa ở Thượng viện đang đình trệ trong cuộc bỏ phiếu để thành lập một ủy ban điều tra cuộc bạo loạn ở Capitol ngày 6 tháng Giêng. Dẫn đầu sự phản đối là Lãnh đạo thiểu số Mitch McConnell, người đã có hành động bất thường khi yêu cầu các thượng nghị sĩ đang dao động ủng hộ việc bầu bác bỏ dự luật như là “một lợi ích cá nhân” đối với mình. Cho đến nay, chỉ có ba thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bày tỏ sự ủng hộ của họ đối với sự thành lập ủy ban này: Mitt Romney, Susan Collins và Lisa Murkowski.
Cuộc bỏ phiếu thủ tục quan trọng về dự luật đã bị trì hoãn vào ngày hôm qua sau khi các thượng nghị sĩ Cộng hòa hoãn việc thông qua một dự luật khác, khiến không đủ thời gian nữa. Một nhóm các cựu Thư ký Bộ An ninh Nội địa đã từng phục vụ trong chính phủ của cả hai Đảng Cộng hòa và Dân chủ đang kêu gọi Thượng viện “gạt chính trị sang một bên” để thành lập ủy ban này.
2. Coronavirus
Một số tin tức đầy hy vọng về đại dịch đến bạn vào cuối tuần này: Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ dự đoán rằng các trường hợp mắc bệnh Covid-19 sẽ giảm trong vòng bốn tuần tới, nhờ các nỗ lực tiêm chủng rộng rãi. Những nỗ lực đó sẽ tiếp tục diễn ra trong kỳ nghỉ lễ Memorial tại những địa điểm trong thành phố New York, và sẽ có các xe bus tiêm chủng chạy đến các bãi biển và công viên đông đúc để tiện lợi
cho những ai muốn chích ngừa.
Chúng ta cũng đang tìm hiểu thêm về những động lực tiềm ẩn đằng sau lời kêu gọi của Tổng thống Joe Biden đối với ủy ban tình báo Hoa Kỳ để điều tra lại nguồn gốc của coronavirus. Theo New York Times, các quan chức tình báo nói với White House rằng họ có bằng chứng chưa được khai thác về nguồn gốc của virus, cần phải phân tích thêm để giải thích đầy đủ.
3. Vụ nổ súng ở San Jose
Những người đưa tang đã tập trung tại San Jose ngày hôm qua để tưởng nhớ 9 nạn nhân của vụ xả súng hôm thứ Tư tại một trạm đường sắt của Cơ quan Giao thông Vận tải Valley. Các nhà chức trách đang tiết lộ thêm thông tin về kẻ sát nhân, một nhân viên của hãng này tên là Sam Cassidy. Cảnh sát không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về lý do giết người, nhưng Cảnh sát trưởng Hạt Santa Clara Laurie Smith cho biết Sam “rất bất bình” về công việc ở chỗ làm của ông ta. Một nhân chứng cho biết cô tin rằng Sam đã truy lùng mọi người để nã súng.
Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đang đau buồn chia sẻ những ký ức về các nạn nhân: Abdolvahab Alaghmandan, 63 tuổi; Adrian Balleza, 29 tuổi; Alex Ward Fritch, 49 tuổi; Jose Dejesus Hernandez III, 35 tuổi; Lars Kepler Lane, 63 tuổi; Michael Joseph Rudometkin, 40 tuổi; Paul Delacruz Megia, 42 tuổi; Taptejdeep Singh, 36 tuổi; và Timothy Michael Romo, 49 tuổi.
4. Nga
Chính quyền Biden sẽ không tìm cách gia nhập lại Hiệp ước Open Skies với Nga để đáp lại điều mà Bộ Ngoại giao Mỹ gọi là “Nga không thực hiện bất kỳ hành động nào để tuân thủ hiệp ước.” Việc ông Biden từ chối tái gia nhập đã đóng lại một phương thức hợp tác có thể có trước cuộc gặp quan trọng với Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tháng tới.
Trong khi đó, các nhà chức trách Nga đã từ chối, không cho ít nhất hai hãng hàng không châu Âu nhập cảnh sau khi các hãng hàng không này yêu cầu để có thể bay tránh không phận Belarus. Hành động này nhấn mạnh sự ủng hộ của Nga đối với Tổng thống Belarus là Alexander Lukashenko, người đang phải đối mặt với sự lên án của quốc tế vì sự kiện đã ép chuyến bay chở khách có một nhân vật đối lập chính trị trên máy bay phải đổi hướng bay để bắt giữ ông này.
5. Bộ Tư pháp
Bộ trưởng Tư pháp Merrick Garland đã công bố một loạt sáu bước Bộ Tư pháp đang thực hiện để cải thiện các nỗ lực chống tội phạm do thù hận. Sáu bước bao gồm các biện pháp như tăng cường nguồn lực và sự phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xem xét nhanh chóng các tội ác thù hận, chỉ định cả trợ lý hình sự và dân sự của luật sư Mỹ làm điều phối viên quyền dân sự địa phương và mở rộng khả năng tiếp cận với các ngôn ngữ khác nhau trong bộ.
Các bước mà Garland vạch ra nhằm mục đích giúp bộ thực hiện Đạo luật về tội ác thù hận Covid-19, mà Tổng thống Joe Biden đã ký thành luật vào đầu tháng này.
___________________________________________________
ĐÃ VACCINE RỒI SAO VẪN BỊ COVID?
. Trần Nhất Bảo
Đầu tuần nay, bất ngờ tôi nhận được 2 cú điện thoại rối rít từ 1 tổ hợp BS cần gấp 2 trăm bộ xét nghiệm Covid-19 trong vòng 1 tiếng. Tôi rất ngạc nhiên vì mình không chuẩn bị tinh thần lẫn vật liệu làm test vì vẫn đinh ninh là hiện nay đâu ai cần xét nghiệm làm gì? Nhưng vì họ đòi hỏi một cách khẩn thiết, chúng tôi đã phải cấp bách lục lại những gì còn lại và giao đến cho họ.
Đến nơi, tôi mới chứng kiến gần 50 người VN đứng ngồi la liệt trong trạng thái lo lắng hơn 2 tiếng để được test… Nhân tiện, tôi đã đích thân trao đổi và tìm hiểu tại sao họ lại cần test… Qua câu chuyện, tôi mới biết là họ là nhân viên của1 Cty sản xuất lớn, hầu hết đã chích ngừa, nhưng vẫn vài người Mỹ Việt nào đó không chịu chích và không báo cho ai biết. Tuần qua, 1 anh không chích ngừa bị nhiễm Covid nên có thể đã lây cho chừng 5-6 người VN, trong số đó 1 chị đã phải nhập viện và vài người khác trong đó tuy chỉ ho và sốt nhẹ, v.v. nên tất cả đều lo lắng nên đến đây để khám gấp…
Theo lời họ, vì họ đinh ninh là ai cũng chích rồi thì cứ theo hướng dẫn của CDC không cần khẩu trang làm chi. Đây là cơ hội tốt cho chúng ta bàn thêm về 2 câu hỏi:
1) ĐÃ CHÍCH NGỪA RỒI CÓ THỂ NHIỄM COVID KHÔNG?
2) CÓ NÊN KHÔNG MANG KHẨU TRANG SAU KHI ĐÃ CHÍCH HƠN 2-3 TUẦN?
Tôi không phải là BS y khoa nhưng nhờ dám dấn thân ngày đêm nghiên cứu và triển khai các bộ xét nghiệm Covid hơn 10 tháng nay nên về đề tài tiêm chủng, sinh học của vi khuẩn Covid, vể xét nghiệm và miễn nhiễm, v.v. có lẽ những trải nghiệm này đã giúp tôi học hỏi thêm một cách xác thực về Covid. Tôi muốn dùng sự việc này để trao đổi với các bạn dựa về 2 việc trên.
TẠI SAO CHÍCH RỒI VẪN CÓ THỄ BỊ NHIỄM COVID?
Nếu phải trả lời ngắn gọn ngay: Technically and realistically YES. Trong thực tế, chích ngừa rồi vẫn có thễ nhiễm nếu mình gần người chưa được chích mà có bệnh. Người không chịu chích dĩ nhiên sẽ mắc bệnh vì Covid vẫn tồn tại (dù thấp hơn trước rất nhiều) khi mức “miễn cộng đồng” chưa đạt được. Trường hợp các anh chị người VN này chứng minh điều đó. Chính tôi hay cũng đã nhấn mạnh đến sự quan trọng của hiểu biết chính xác vể Covid. Về mặt xã hội, chích ngừa chỉ giảm thiểu khả năng lây lan của Covid dẫn đến “miễn dịch cộng đồng” khi số người có vaccine không dung dưỡng và tái phân phối vi khuẩn Covid cho người khác, tức khi Covid-19 không còn môi trường sống để sinh sản. Về phương diện cá nhân, chích ngừa cho ta khả năng ngăn chận khả năng tràn lan của Covid và thoát Covid-19 khi cơ thể ta đã có khã năng kháng cự nhờ vaccine. Nó giảm thiểu xác xuất nhập ICU xuống dưới 10-15% (thay vì 40-60%) nếu sơ ý bị Covid. Tuy nhiên, không hẳn ai chích là sẽ miễn dịch. Ít nhất 3-8 % người không có hiệu quả với vaccine vì nhiều lý do và số người này có thể vẫn dính Covid vì cơ thể họ không tao ra kháng thể chống Covid. Nếu người đã chích mà trực diện với người không chịu đi chích và có Covid, Covid cũng sẽ thâm nhập cơ thể người đã chích, nhưng khả năng vượt khỏi bệnh sẽ cao hơn 80% nhờ vaccine.
Sau đây là vài yếu tố khoa học chính tại sao người chích (hay người đã có Covid) vẫn có thễ bị nhiễm lại:
1. mRNA của vaccine làm từ chủng Covid-19 cũ của tháng 2-4, 2020 khác phần nào với Covid mới: Tương tự như trường hợp của test chúng tôi thực hiện cũng dùng mRNA của Covid-19 của chủng cũ nên khi áp dụng cho Covid tháng 10-12 khi đã nhiều mutation trong xã hội, test hay vaccine sẽ kém hiệu quả; Khi chúng tôi update mRNA và nhờ Labs cấy mẫu Covid mới, kết quả chính xác đến 99%. Pfizer và Moderna sẽ phải update dùng mẫu Covid mới và chích thêm 1 liều “booster” ASAP. Ngoài ra, nếu gặp chủng quá mới và quá mạnh, khả năng bị dính vẫn có dù cơ hội qua khỏi sẽ khá cao nếu ta đã chích. Chứ chích không có nghĩa là 100% không dính Covid.
2. HIệu quả hiện nay của vaccine chỉ tầm 80-86% trong thực tế (Johnson thấp hơn): Tuy tôi không đủ kiến thức chuyên ngành về virology nhưng nhìn vào cách làm việc của CDC Mỹ qua cái nhìn của người làm research, cách CDC validate và thẩm định hiệu năng của vaccine bằng các phương pháp vừa gián tiếp vửa xa vời như case studies, cohort study, comparative areas of vaccinated and non-vaccinated, etc. Kiểu research này chỉ nên dùng làm support hơn là direct validation. Nó là những loại social/political science survey chứ không phải là medical research (https://www.cdc.gov/…/effectiveness/how-they-work.html). Đo lường khả năng miễn nhiễm cá nhân mà thống kê người khác thí không phải là y học.
Muốn biết vaccine có hiệu quả thực sự, tức là cơ thể người chích sẽ 99% repell được Covid-19 hay không, chúng ta phải xét nghiệm cơ thể của người đó đã của những nhóm kháng thể chính có khả năng chống Covid trong cơ thễ người chích như: Nhóm 1: Immunoglogulin G hay IgG – IgG là 1 trong 4 nhóm kháng thể A, G, M, E. nhưng G là nhóm kháng thể sẽ bao vây Covid. Nhóm 2: Neutralizing Anibody tức NAbs sản xuất từ B cell trong tủy cột sống – Đây là Kháng thễ tấn công và cản trở khả năng sinh sản của Covid. Nếu cơ thể chưa có Covid-19 specific igG và NAbs trong máu, chúng ta vẫn có thể bị nhiễm Covid khi giao tiếp với người có Covid. IgG chỉ hiện ra sau 2-3 tuần mũi thứ 2, có nghĩa là trước đó, người chích vẩn có thể bị Covid! Còn kháng thể NAbs thì hầu như khoa học gia Mỹ không làm nên tìm thống kê Mỹ không có. Nhưng theo thống kê ngoài nước Mỹ, khả năng tạo NAbs của Pfizer/Moderna và nhất là Johnson thì chỉ khoảng 70% và sau ít nhất 1 tháng. Nhưng tại sao Pfizer/Moderna, FDA, CDC không nói nhiều vể cách đo lường hiệu quả bằng trực tiếp này hay chính họ không research để test NAbs trong máu để biết rõ người chích sẽ chống được Covid hay không. Vấn đề có lý do lợi nhuận và chính trị thay vì khoa hoc và lợi ích cho con người.
Chính tôi có thử nghiệm và research xét nghiệm NAbs trong máu cho 20 người đã chích và thấy kết quả chỉ 50/50. Không đủ tiền nên đành phải bỏ mà có xin phép thì chưa chắc NIH cho tiền và các tập đoàn làm vaccine cũng sẽ không thích.
3. Ngoài ra, 0.1% người trong chúng ta bẩm sinh yếu hệ kháng thể CVID tức common variable immune deficiency và 0.3% người có quantitative immunoglobulin deficiency tức lượng kháng thễ igG thấp nên họ sẽ không có khả năng chống Covid dù có chích. Vấn đề này còn nói lên thiếu sót trong y khoa công cộng của Mỹ: Chúng ta phải đo lường hệ miễn nhiễm từ nhỏ và chữa trị sớm, chứ cái gì cũng đợi đến có bệnh mới khám hệ miễn nhiễm của mình thì không đúng và chỉ làm giàu cho bệnh viện. Kiểm nghiệm hệ MN từ nhỏ còn giúp chúng ta tìm ra mầm móng của nhiều chứng bệnh khác mà trị sớm như Ataxia telangiectasia, Multiple myeloma, các loại Leukemia và các loại autoimmune diseases như lupus, , rheumatoid arthritis, and Hashimoto thyroiditis.
Hệ miễn nhiễm phải được kiểm định và chữa trị nếu cần từ nhỏ vì khi hệ miễn nhiễm khỏe mạnh, hơn 70% các bệnh truyền nhiễm sẽ khó ảnh hưởng đến tính mạng của bạn. Không kiểm định hệ MN sẽ giúp cho kinh tế Mỹ phồn vinh nhất là nhóm BS và BV… Ít ra cái chết của bạn là cũng làm giàu cho kinh tế Mỹ. Đây là một trong những project mà tôi sẽ thực hiện trong khoảng đời còn lại của mình nhưng sẽ làm một cách mà ai cũng có thể tự làm ở nhà vì ở Mỹ, phí tổn testing máu quá cắt cỗ nên con người không test thường xuyên dẫn đến khi biết bệnh rồi thì quá trễ.
ĐÃ VACCINE VẪN PHÃI DÙNG KHẨU TRANG CHO ĐẾN KHI NÀO?
Sự việc xảy ra cho mấy chục nhân viên VN này một lần nữa, nói lên sự ngu xuẩn về vaccine và loại tư duy mù quáng trong một số người Mỹ trắng về vaccine. Sự yếu kém trong dân trí này sẽ dẫn nước Mỹ đến những hậu quả khác không những về y tế và vể quân sự, văn hóa, chính trị lẫn kinh tế. Tuy nhiên, nếu không dùng khẩu trang, quí vị sẽ thành nạn nhân cho đám người khốn kiếp không đeo khẩu trang này khi họ dính Covid. Không cần phãi là khoa học gia thì mới biết lúc nào và khi nào không cần đeo khẩu trang.
Một sự thật bạn nên quan tâm là sau khi đã chích, và nếu có bị lây Covid, 90% người nhiễm sẽ không có triệu chứng và thường không biết mình có Covid từ 4 đến 14 ngày đầu. Có thể họ vượt qua dễ dàng hơn vì đã có chích.
Ngoài các lý do thông thường vẫn cần khẩu trang như vừa kể, tôi xin ghi thêm trường hợp khác:
1. Khi tỉ số vaccine dưới 70-80%: Tuy người ta chưa thể quyết đoán toàn diện tỉ số vaccine nào mới đạt miễn nhiễm cộng đồng , nhưng mức 40.4% toàn nước Mỹ và 42.2% của Cali hay 38% của TX. Chính xác theo County: OC 59%, LA 52% San Diego 64% trong khi Riverside 41% và SB chỉ 39% v.v. Tỉ số người chích còn quá thấp so với số 70-80% cần có. (https://www.sacbee.com/…/coronavirus/article250652759.html). Khi mức Vaccine dưới 50%, chúng ta phải cảnh giác là cơ hội đã chích mà vẫn bị dính từ đám không chịu chích sẽ là 8 đến 10%. Risk cao hơn khi khuôn viên hay cơ sở làm việc cùng building như hospital, hãng xưởng, khu chợ búa, v.v.
Research 1: 2 nursing homes với 250 residents với số người chích chỉ 50%, 46 người bị Covid và trong số này, 18 người đã chích rồi nhưng vẫn bị và 2 người vào ICU với 1 người chết.
Research 2: Trong số 8000 residents, 7000 đã chích. Dù 87% đã chích – tức cao hơn con số phỏng định đạt được “herd immunity” là 70-80% – nhưng vẫn có 578 người dính Covid rồi lan cho 22 người đã chích. Thí dụ 2 cho ta thấy, dù tỉ lệ chích có cao hơn 80% khi người đã vaccine vẫn chung đụng với người không chịu chích, họ vẫn có thể dính Covid – tuy mức phục hồi sẽ cao hơn 80% nhưng đừng tưởng vậy mả muốn thử thời vận với Covid vì nếu sống sót chăng nữa, người đó còn sẽ gặp các bệnh trạng kỳ cục khác sau này.
2. Khi sự hiện diện của Chủng Covid mới: Trong 1 bài viết trên New England Journal of Medicine về 1 study tại Rockefeller University tháng 2 qua, 417 nhân viên tuy đã chích Pfizer hay Moderna nhưng 2 người trong đó vẫn dính Covid. Researcher làm sequence RNA Covid trong máu 2 người này mới biết họ dính chủng mới B1.1.7 từ UK và B.1.526 mới từ NY. Đặc biệt hơn, Study cho thấy số lượng kháng thể tạo ra từ vaccines dù là Pfizer/Moderna hay Johnson, có thễ rất chậm và chậm hơn 2 tháng. Điều này cho ta kinh nghiệm là Kháng thể chống Covid có khi cần 2 tháng hơn mới tạo ra. Với quá nhiều chủng mới tràn lan, tốt hơn chúng ta vẫn phải dùng khẩu trang khi va chạm với người khác mình không rõ họ đã vaccine chưa. Chưa chắc kháng thể chống Covid sau 2 tuần là tự nhiên có và chưa chắc vaccines có khả năng tạo NAbs cân thiết.
***
Những trường hợp nhiễm Covid của nhóm người VN vì phải làm việc cùng với người chưa chịu đi chích nói trên cho ta thấy suy nghĩ và hành động ngu xuẩn và vô trách nhiệm của những ai vẫn còn mù quáng vẫn chưa chịu chích để gây ra bệnh tật cho chính họ và cho người khác. Nó là hậu quả tai hại nhất thế giới mà Trump đã tạo ra cho nước Mỹ. Với tỉ số đã chích chỉ trên 50%, Mỹ vẫn chưa thể ngăn chận Covid, herd immunity chưa đạt được và khả năng dính Covid vẫn còn đầy nên chúng ta vẫn phãi dùng khẩu trang khi gần người mình không rõ tình trạng miễn nhiễm của họ. Một ngày nào đó chính phủ phải có biện pháp cứng rắn toàn bộ, đồng loạt hơn với đám không chích vì chính họ là những người phá hoại xã hội và tạo lây lan bệnh tật cho người khác.
TNB
May 28, 2021

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here