Biden mới nhậm chức tổng thống vài hôm ta đã thấy ông ta đã giữ lời hứa ở rất nhiều điều, trong đó quan trọng (cho VN ) hơn hết là nước Mỹ tái gia nhập vào Hiệp ước Paris về biến đổi khí hậu. Tôi mang ơn tổng thống Biden về hành vi này.
Theo tôi dân chúng đồng bằng Sông Cửu long cũng nên mang ơn tổng thống Biden. Sự tái gia nhập của Mỹ vào Hiệp ước Paris về biến đổi khí hậu có thể sẽ làm thay đổi tương lai (vốn u tối) của cả vựa lúa miền nam.
Ý kiến ngắn dưới đây của tôi từ hai năm trước đã bị phe cuồng Trump chống đối dữ dội. Đến nay tôi không hiểu họ chống tôi vì cái gì ? Không lẽ vì TT Trump không tin hiện tượng địa cầu hâm nóng rút ra khỏi Hiệp định Paris về khí hậu ? Tôi đã mất rất nhiều “bạn quí” và “bạn lớn” về những ý kiến như vầy.
Theo tôi, khái niệm về “yêu nước” của VN cần phải định nghĩa lại. Yêu nước là bày tỏ lòng căm thù hay yêu nước là làm cho đất nước ngày càng tốt đẹp hơn ?
Đại đa số người VN cuồng Trump đều yêu nước theo cái cách thứ nhứt: thể hiện lòng căm thù. Ủng hộ ông Trump vì họ căm thù TQ.
Tôi thì khác. Ai làm cho đất nước tôi tốt đẹp hơn, giàu có hơn, dân chúng ấm no hạnh phúc hơn. Tôi mang ơn người đó.
Sau đây là ý kiến (rất ngắn) về ĐBSCL viết hai năm trước, bắt đầu cho việc “từ giã bạn bè”, trong đó tôi nhớ “nhà văn lớn” Vũ Thư Hiên.
Dân chúng miền Nam VN, kể cả Sài gòn, là nạn nhân đầu tiên của hiện tượng địa cầu hâm nóng. Những gì đã và đang xảy ra hiện nay, gọi là “triều cường”, ở các tỉnh Cần thơ, Vĩnh long… hay tại Sài gòn, nơi nơi chìm ngập dưới nước, có nơi lên tới hơn 1,5 mét.
Nạn “triều cường” gần đây mỗi năm mỗi có, năm nay nước dâng cao hơn năm ngoái. Đó là gì nếu không phải là những bằng chứng không thể phản biện về hiện hượng hâm nóng địa cầu mà các khoa học gia đã cảnh báo từ hàng chục năm trước ?
Địa cầu hâm nóng, mực nước biển sẽ dâng cao do hiện tượng “dãn nở” của nước. Mặt khác, hiện tượng băng tan ở các vùng cực địa cầu cũng làm cho thể tích nước biển tăng lên.
Một ước lượng của các nhà khoa học về khí hậu cho rằng mực nước biển trung bình sẽ dâng lên 60cm từ nay đến năm 2100. Ước tính này đến nay cho thấy là sai, vì mực nước biển sẽ dâng cao hơn con số này từ 1,5 đến 2 lần. Riêng những vùng biển nóng, như Biển Đông, độ “dãn nở” của nước có thể lớn gấp đôi nơi vùng biển lạnh. Tức là, vùng Đồng Bằng Cửu long, từ nay đến 2100, nước có thể lên cao từ 1,5 mét đến 2 mét.
Ngoài hiện tượng “triều cường”, ta còn thấy hiện tượng giông bão ngày càng mạnh bạo.
Đối với VN, một quốc gia đang mở mang, đa số dân còn sống dựa vào nông ngư nghiêp, rõ ràng là một đại họa. Cứ mỗi năm vài lần “triều cường” như vậy, miền Nam sẽ hoàn toàn phá sản.
Riêng Sài gòn, vốn được xây dựng trên một vùng đất lún. Việc xây cất cao ốc bừa bãi hiện nay, mặc dầu chỉ chưa bằng 1/10 Bangkok, Kualalumpour hay Tokyo, nhưng đã có những chỉ dấu cho thấy thành phố này đang bị lún, như Bangkok, kualalumpour hay Tokyo.
Lãnh đạo Sài gòn, do không có tầm nhìn, đã đưa Sài gòn vào vết xe đổ của các quốc gia đi trước…
____________________________________________________

KỲ THỊ

Trong các nước Tây phương, kỳ thị có nghĩa rất rộng: có thể là kỳ thị chủng tộc, tôn giáo, dân tộc, giới tính, tuổi tác, khuynh hướng sex, bệnh tật, ngoại hình…
Ở đây tôi chỉ nói về kỳ thị chủng tộc vì nó là ung thư trầm trọng trong “văn hóa” Kinh-Việt Nam (*), hầu như người Kinh sinh ra ở VN không ai tránh được, chỉ có thể chữa được (hay không).
(Tôi dùng chữ “người Kinh” trong bài này thay vì “người Việt”, vì những gì tôi nói có thể không áp dụng cho người các sắc tộc thiểu số ở VN.)
Ngày xưa khi vua Trần gả công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm, một đám cưới chính trị rất bình thường ở mọi nơi trên thế giới, các nhà văn Kinh đã than “Tiếc thay cây quế giữa rừng, để cho thằng Mán thằng Mường nó leo”. Lúc nhỏ khi đọc câu này tôi thấy hoàn toàn bình thường, không có gì thắc mắc.
Người Kinh là đại đa số dân ở VN và làm bá chủ đất nước, nhờ số đông và sức mạnh kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, họ ở trong vị trí thượng đẳng đối với các sắc tộc khác. Vì vậy sự kiêu ngạo giống nòi của họ trở thành vô bờ bến. Nhưng cũng vì đầu óc chủng tộc này nên khi đụng chạm những dân tộc rõ ràng mạnh hơn, và thường thường là trắng hơn (!), như Âu châu và Nhật, họ lại hay có mặc cảm tự ti, nhược tiểu. Nếu suốt đời ở VN thì, ngoại trừ môt số nhỏ trí thức tiếp xúc rộng rãi với văn hóa thế giới, ít ai thoát khỏi tư duy này.
Những người Kinh sống ở nước ngoài thì có những điều kiện để thoát khỏi tư duy này, hay ít ra là không để nó ảnh hưởng đến suy nghĩ, ngôn ngữ và hành động của mình. Họ biết nhiều hơn về lịch sử thế giới, về những thảm họa mà kỳ thị chủng tộc đã gây ra như nạn nô lệ và Đức quốc xã, họ học hỏi về những nỗ lực suốt mấy trăm năm qua của các nước trên thế giới để diệt nạn kỳ thị, họ hiểu biết và cảm thông hơn những văn hóa của các chủng tộc khác, chứng kiến những thành quả của những người “đen” hơn họ… Và một số không nhỏ cũng đã từng bị kỳ thị hay chứng kiến sự kỳ thị, dù chỉ lặt vặt, thường là từ những đám dân thiếu học, vô ý thức (chỉ “lặt vặt” nhờ sự cố gắng sửa đổi, ngăn chặn kỳ thị trong các xã hội Tây phương suốt mấy trăm năm nay).
Không phải người Kinh hải ngoại nào cũng như vậy. Có những người dù ra nước ngoài nhưng đầu óc đã sơ cứng, không tiếp cận văn hóa sở tại, không rành tiếng sở tại, chỉ sinh sống trong cộng đồng của đồng bào mình. Nhất là bây giờ, có cộng đồng mạng khiến nhiều người thân thể ở ngoại quốc mà thực ra đầu óc vẫn sinh hoạt tại Việt Nam.
Sự khác biệt quá xa về tư duy gây ra một sự chia rẽ khủng khiếp khi những người Kinh ở VN (dù bằng thân thể hay đầu óc, hay cả hai), kể cả những người có học, văn nghệ sĩ để lộ ra một cách vô tư những ý tưởng, cảm xúc kỳ thị mà người Kinh ở nước ngoài khinh bỉ và ghê tởm. Giới có học, văn nghệ sĩ ở nước ngoài thì lại càng rất ghét kỳ thị. Và khi thấy phản ứng mạnh mẽ từ “nước ngoài”, người “trong nước” cũng không hiểu tại sao có phản ứng như vậy!
(Những chữ “nước ngoài”, “trong nước” phải hiểu theo nghĩa văn hóa, như đã giải thích ở trên: “trong nước” bao gồm cả những người “thân tại ngoại” nhưng vẫn chỉ sống trong không gian (mạng) VN, “nước ngoài” bao gồm những người sống trong nước nhưng tiếp cận và hòa nhập với thế giới văn minh.)
Có lẽ chỉ khi nào VN trở thành một nước thực sự văn minh thì tình trạng này mới giải quyết được.
_______________________________________________________

CƯỜI RA NƯỚC MẮT

. Hoàng Mai
1
Vừa rồi ở trong thang máy tôi thấy một cậu bé đang ăn kem. Xuất phát từ lòng quan tâm, tôi thuận miệng nói với cậu bé rằng: “Trời lạnh như thế này, ăn kem sẽ có tác hại đối với cơ thể của cháu đó”.
Cậu bé nói với tôi rằng, bà ngoại của cậu đã sống đến 103 tuổi.
Tôi hỏi: “Sống thọ là do bà thường ăn kem à?”
Cậu bé nói: “Không phải, bà ngoại cháu cả đời không bao giờ chọc mũi vào chuyện của người khác”.
2
Hiện nay những kẻ lừa đảo rất nhiều. Vừa rồi tôi xem bản tin có nói rằng có một số chủ tài khoản ngân hàng phát hiện ra số tiền mấy trăm triệu trong tài khoản của mình không cánh mà bay.
Thế là tôi vội vàng đạp xe đến ngân hàng, cắm ngay thẻ vào máy ATM và nhập mật mã. A, tốt quá, 100.000 đồng vẫn còn nguyên. Lúc này tôi mới thở một hơi nhẹ nhõm.
Tức chết đi được. Sau này quyết sẽ không xem bản tin nữa, nhọc lòng quá.
Nhưng bước ra khỏi ngân hàng, tôi lại càng nhọc lòng hơn. Bởi vì 100.000 đồng vẫn còn trong tài khoản, nhưng chiếc xe đạp của tôi thì đã biến mất rồi.
3
Một bà quí phái nhà giàu dắt chó đi dạo, trên đường gặp người ăn xin.
Bà ngạo mạn giễu cợt người ăn xin rằng: “Nếu anh gọi con chó của tôi một tiếng ‘cha’ thì tôi sẽ cho anh 500.000 đồng”.
Người ăn xin nói: “Nếu tôi gọi 10 tiếng thì sao?”.
Quý bà giàu có vui vẻ nói: “Tôi sẽ cho 5 triệu đồng”.
Người ăn xin lập tức hướng về con chó nói 10 tiếng ‘cha’, khiến cho người đến xem đông nghịt. Dưới những cặp mắt chăm chú của mọi người, quý bà giàu có đành phải móc tiền ra đưa cho người ăn xin.
Người ăn xin nhận tiền rồi nói lớn liền mấy tiếng: “Cảm ơn mẹ, cảm ơn mẹ…”
4
Một bác gái vào buổi sáng đến quảng trường tản bộ, thấy một ông cụ già cầm chiếc bút lông viết mấy chữ lớn trên mặt gạch, bác gái không nén nổi tò mò liền bước đến xem.
Cụ già đưa mắt nhìn bác gái rồi cúi đầu viết chữ “cút”.
Bác gái thầm nghĩ: “Xem một chút mà đuổi sao?”
Cụ già lại đưa mắt nhìn bác gái rồi lại viết tiếp một chữ “cút”nữa.
Bác gái không nhẫn được nữa, xông đến đá ông lão ngã bổ chửng…
Cảnh sát đến hỏi nguyên do, ông lão ấm ức nói: “Tôi đang viết câu thơ: “Cút cút kêu báo mùa xuân qua”, vừa mới viết được hai chữ thì bị con mụ thần kinh này đá cho túi bụi”.
6
Một cô gái lên tàu cao tốc, thấy ghế ngồi của mình bị một người đàn ông ngồi rồi. Cô kiểm tra lại vé của mình, rồi lịch sự nói với người đàn ông: “Thưa ông, ông ngồi nhầm ghế chăng?”
Người đàn ông lấy vé ra xem rồi lớn tiếng: “Hãy nhìn kỹ đi, đây là chỗ ngồi của tôi, cô có bị mù không đó?”
Cô gái nhìn kỹ tấm vé của ông ấy, rồi không nói năng gì, chỉ lặng lẽ đứng ở bên người đàn ông.
Một lúc sau tàu chạy, cô gái cúi đầu nói khẽ với người đàn ông rằng: “Thưa ông, ông không ngồi nhầm ghế, nhưng ông đã lên nhầm tàu rồi”.
____________________________________________________

BÀI THƠ CHO NGUYÊN HƯƠNG

(Bài thơ này có tựa là “cho Nguyên Hương”, viết vài năm trước khi NH qua đời và không hiểu tại sao tôi đã không đưa cho NH đọc khi còn tại thế! Có khi vì chưa trao lời nên ước nguyện của tôi trong câu kết đã không thành!)
Bao nhiêu năm anh biết làm thơ
Vẫn một mình em, vẫn một cờ
Bao cơn tang tóc vùi cơn mộng
Gió giật tàn canh trôi giấc mơ.
Bao nhiêu năm cất lời ca hát
Tiếng bổng vút lên câu khắc bạc
Cung trầm rờn rợn khắc trên da
Gặp lúc chiều rơi theo nắng nhạt.
Bao nhiêu năm vào đời oan trái
Chưa từng cúi đầu khi chiến bại
Từ khước qui hàng dù tay không
Hơi thở chưa mòn ngoài quan tái.
Bao nhiêu năm định ngày phục quốc
Từng bước gian nan như định trước
Nhân tâm ly tán, có rồi không
Lòng nặng ưu tư, lo Bắc thuộc.
Bao nhiêu năm chăn vỗ đời nhau
Giữa khối cuồng lưu với sóng đào
Chinh phụ em từng ôm gối đợi
Đêm ngày thắt thỏm đếm lo âu.
Bao nhiêu năm làm người mất nước
Thương đau từng phút từng cay cực
Sống kiếp lưu vong ngay trên quê
Trốn cả anh em vì quốc nhục.
Bao nhiêu năm lăn lộn chợ đời
Kiếm ăn từng bữa chốn ngược xuôi
Dành dụm lương tiền ra biển bạc
Tìm sống trong nỗi chết trùng khơi.
Bao nhiêu năm luân lạc quê người
Đem giọt mồ hôi đổi cơm tươi
Đệ huynh, là kẻ cùng chí hướng
Sưởi ấm lòng nhau lúc đổi đời.
Bao nhiêu năm, này em, bao nhiêu
Như đèn tàn bấc giữa đêm xiêu
Sống được làm người, không hối tiếc
Thác mong cùng lúc, đỡ quạnh hiu!
Cung Vũ
2014
(Thơ Tía)
——————————————-
Ảnh 1: “Dìu bước nhau đi” của Trần Đại Lộc, sông Hương 1973
 
Ảnh 2: “Bên nhau” của Cao Lĩnh, Toronto 1984
Ảnh 3: Nguyên Hương trước bức tường Bá Linh 1987
Ảnh 4: Nguyên Hương 1998
Ảnh 5: NH tại tòa soạn Làng Văn 1988

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here